Video

Rubrikat

Aleanca për Punësim, Mirëqenie dhe Integrim

Aleanca për Shqipërinë Europiane

Sekretet e aromave të Hermesit

6/7/2012 6:30:28 PM

Ja si mund te lini duhanin

Mjekët në qendrat shëndetësore, pasi vlerësojnë dëshirën e qytetarit për ta lënë duhanin, atëherë mund të sigurojnë ndërhyrjen e duhur, duke asistuar në lënien e duhanin tek pacienti

TIRANË - "Që të lësh duhanin, së pari duhet të kesh vullnet dhe vendosmërinë për t’i shkuar deri në fund”, thotë Spiro, 61 vjeç, i cili prej 10 vitesh nuk pi më duhan.

Para se të linte duhanin, ai tregon se pinte pothuajse 2 paketa në ditë. Në atë kohë, edhe pse shokët, familja, e këshillonin ta linte duhanin, 61 vjeçari thote se vazhdonte ta konsumonte, ndonjëherë akoma edhe më shumë.

"Një ditë, kur vendosa vetë se do ta lija duhanin, nuk piva më cigare. Madje, edhe pse në shumë raste kur jam tunduar që ta rinis, deri tani nuk kam ndezur asnjë cigare", thotë ai.

Fillimisht, personi duhet të vendosë vetë këtë, ndërsa hapi i parë mjekësor i rëndësishëm për lënien e duhanit është identifikimi dhe vlerësimi i përdorimit të këtij produkti.

Ndërkohë, sipas specialistëve të Autoritetit Shëndetësor Rajonal, mjekët në qendrat shëndetësore, pasi vlerësojnë dëshirën e qytetarit për ta lënë duhanin, atëherë mund të sigurojnë ndërhyrjen e duhur, duke asistuar në lënien e duhanin tek pacienti, apo dhe duke siguruar ndërhyrje për motivimin pse e pi.

"Me pacientët që duhet ta lënë duhanin përdoren pyetje për të vlerësuar gjendjen, vlerësime e nxitje për të lënë duhanin, si dhe pjesëmarrje dhe organizime të takimeve të ndryshme, apo trajnimeve terapeutike", thotë Meriglena Rusta nga ASHR.

Sa i takon momentit të duhur, çdo moment është i tillë. "Shumica e duhanpirësve thonë se nuk janë gati ta lënë zakonin e të pirit duhan. Thjesht mendojnë se nuk është momenti i duhur për ta lënë, megjithatë asnjëherë nuk do ta dinë se kur është momenti i duhur", shton Rusta.

Ndërkohë, në këshillimin e mjekëve, pacientët mund të marrin dhe produktet farmaceutike, që janë ngjitës të nikotinës, çamçakëza, spraj hundor, pilula bupropioni, pompa thithje, të cilët janë zëvendësues të nikotinës dhe bëjnë lënien e duhanpirjes më të lehtë.

Këto produkte mund të gjenden në farmaci, por jo të gjitha farmacitë në Tiranë i ofronin ato. "Nuk i mbajmë, sepse nuk tërhiqen shumë. Janë produkte ndihmëse, pasi lënia e duhanit do në radhë të parë vullnet", thotë një farmaciste.

Duhani dhe mbipesha Frika nga shtimi në peshë është një nga arsyet e moslënies së duhanit. "Frika se mos shtoja në peshë më pengoi me vite që të mos lija duhanin. Më pas, një nga koleget e mia në punë e la duhanin dhe nuk shtoi në peshë. Ajo më tregoi mënyrat sesi dhe sot nuk pi më duhan", thotë Ilda 30 vjeçare.

"Shumë njerëz shqetësohen se do të shtojnë në peshë nëse do të lënë duhanin dhe sigurisht që në disa raste ndodh, por ndodh edhe e kundërta (që shëndoshen, kur ende pijnë duhan)”, thotë Rusta. Kjo, sipas saj, varet nga metabolizmi i çdo njeriu dhe aktiviteti fizik, ndërsa përfitimet shëndetësore janë shumë më të mëdha, sesa me ato që lidhen me shtimin e pak kilogramëve.

Në qoftë se personat arrijnë qëllimin të lënë duhanin, pa dyshim që do t’i humbasin kilogramët, ndërsa mjekët shpjegojnë shtimin në peshë me ngënien pak më shumë në momentin e lënies së duhanit.

Studimet e ndryshme tregojnë se 1 në 5 njerëz që lënë duhanin nuk shtojnë në peshë. Mesatarisht, personat që shtojnë në peshë kur lënë duhanin, shtojnë 2-5 kg, në disa raste edhe më shumë, por, sipas mjekëve, humbja e këtyre kilogramëve është më e lehtë se të lësh duhanin.

Kam pirë duhan me vite…Pse duhet ta lë tani ? "Kam pirë duhan me vite dhe nuk kam asnjë shqetësim shëndetësor. Pse duhet ta lë?", thotë Ervini, 44 vjeç nga Tirana. "E po kështu, im atë e im gjysh. E kanë pirë duhanin dhe nuk kanë patur probleme", shton ai.

Shumë duhapirës ndjehen të shëndetshëm dhe kjo është kategoria më e vështirë e pacienteve. Mjeku duhet të motivojë duhanpirësit që nuk duan të lënë duhanin, pasi kjo mund të jetë për shkak të keqinformimeve, shqetësimeve që mund të vijnë nga lënia, apo demoralizimeve nga ekperiencat e mëparshme të pasukseshme në lënien e duhanit", thotë Rusta.

Duke pasur si qëllim mbrojtjen e shëndetit të popullatës, mjekët pyesin pacientët e tyre lidhur me përdorimin e duhanit, këshillimin dhe vlerësimin e gatishëmërisë për ta lënë. Suksesi i punës së mjekut me këtë grup është pikërisht sigurimi i ndërhyrjeve motivuese.

Ndërkohë, njohja e përfitimeve shëndetësore që vijnë nga lënia e duhanit ndihmojnë në zgjedhjen për ta lënë apo jo atë. Studimet e ndryshme tregojnë se pas lënies së duhanit, mushkëritë fillojnë të punojnë më mirë, shkallët ngjiten më me lehtësi, sensi i të shijuarit dhe nuhaturit përmirësohen ndjeshëm, etj.

Ndërsa llogaritja e kostove dhe pasojave nga gjithsecili e të pirit duhan mund të ndihmojë për të vendosur për të lënë apo jo duhanin. Studimi i ASHR tregoi se një duhanpirës, në 40 vite harxhon 3 milion lekë, nëse do të konsomunte 1 paketë/ditë, nëse do të konsumonte 2 paketa cigare, shifra do të arrinte në 5.8 milion lekë. Vetëm në një muaj, një duhanpirës shpenzon minimuni, nëse konsumon gjysëm pakete, 3.1 mijë lekë dhe maksimalisht, nëse konsumon 3 paketa, shpenzon 18.6 mijë lekë.

Nga ana tjetër, faktet tregojnë se tri në pesë femra (60 përqind) dhe dy të tretat e meshkujve (67 përqind) duhanpirës ishin përpjekur ta linin duhanin. Për femrat, ato që jetojnë në zonat urbane dhe në Tiranën urbane, femrat me arsim universitar ose më të lartë dhe ato nga kuintili më i lartë i pasurisë, kishin më pak gjasa të përpiqeshin ta linin duhanin.

Meshkujt që jetojnë në zonat urbane, ata që jetojnë në Tiranën urbane dhe rajonin malor, si dhe ata me arsim universitar, ose më të lartë, kishin më shumë gjasa të përpiqeshin ta linin duhanin se sa meshkujt e tjerë.