Video

Nga Dhurata Hamzai

5 Shtator 2008 - Zhvillohet veprimtaria "150 vjet fotografi shqiptare" edhe në Prishtinë. Kjo veprimtari zhvillohet dy muaj pas përurimit të këtij aktiviteti në Shqipëri nga studiuesi i pasionuar i fotografisë Qerim Vrioni.

Pikërisht në datën 4 shtator në një nga sallat e Galerisë së Arteve të Kosovës u mbajt veprimtaria "150 vjet fotografi shqiptare" oragnizuar nga Qerim Vrioni, “i ardhur këtu me ftese të galerisë”, ka pohuar për gazetën zëdhënësja e galerisë. Në sallën e këtij aktiviteti përveç figurave të tilla si poeti Ali Podrimja, piktori dhe poeti Rexhep Ferri, kineasti e fotografi Afrim Spahiu, publicisti Bajram Sefaj, piktori Eshref Qahili, merrnin pjesë edhe shumë fotografë e dashamirë të fotografisë të Prishtinës.

Studiuesi Qerim Vrioni paraqiti në ekran 75 fotografi shqiptare, shumica e të cilave të shekulli XIX, që nisin që nga viti1858, koha kur Pjetër Marubi realizoi fotografinë e parë shqiptare, atë të luftëtarit shkodran Hamza Kazazi.Veprimtaria e cila u ndoq nga përfaqësues të medias kosovare, u përcoll nga të pranishmit me vëmendje. Studiuesi Qerim Vrioni shtoi ndër të tjera edhe nevojën e shpalosjes së historisë së fotografisë në trevën e Kosovës, detyrë që më së shumti rëndon mbi fotografët vendas. Në fund të veprimtarisë pjesëmarrës si Afrim Spahiu.

Rexhep Ferri, Bajram Sefaj, etj, përgëzuan studiuesin Qerim Vrioni për punën serioze dhe me vlerë “në pahtësimin e fotografisë shqiptare si një monument kombëtar kulture që duhet ruajtur e zhvilluar më tej”. Ekspozita ishte me foto të mjeshtrave shqiptarë të fotografisë të realizuara në një hark kohor prej rreth 50 vitesh, nga fundi i shekullit XIX e deri në gjysmën e parë të XX-ës. Fotografitë e ekspozitës mbajnë firmën e figurave të tilla si Vani Burda, Thimi Raçi, Kol Idromeno, Shan Pici, Kristaq Venetiku, Ded Jakovës, Ymer Blit, Kristaq Sotirit, Vangjush Mio, Ilia Xhimitikut dhe Gegë Marubit, të cilët përbëjnë pjesën më të madhe të plejadës së ndritur të fotografisë shqiptare. Nëpërmjet kësaj ekspozite zbulohet misteri i kësaj shpikjeje teknike që do të krijonte një art të ri pamor, atë fotografik dhe kjo sipas organizatorit të saj Vrioni “flet jo vetëm për kulturë të shqiptarëve, por edhe për identitet kombëtar”.

Ndër portretet fotografike të ekspozuara janë edhe ato që hyjnë në fondin e artë të fotoportretit shqiptar. Përmendim fillimisht portretin e Kel Marubit fotografuar nga i biri, Gega që sipas studiuesit Vrioni rrezaton një psiklogji të veçantë që e shpërfaq edhe mbajtja karakteristike e dorës në mjekër, Kristaq Sotirin me potretin “Prof. Konda”, i cili ndonëse nuk shikon objektivin, shfaqet i zhytur thellë në mendime, “Lypsi ulur”, ose “Prostituta” me një shikim të pacipë, etj.

Me këtë rast studiuesi Qerim Vrioni ishte zgjedhur edhe në jurinë e caktimit të çmimit Gjon Mili, të një konkursi vjetor të fotografisë që mbahet në Galerinë e Arteve të Kosovës. Ekspozita Ndërkombëtare e Fotografisë “Gjon Mili” për herë të parë u zhvillua në shtator të vitit 2001. Tashmë konkursi është kthyer në traditë, duke kaluar edhe kufijtë e Kosovës. Deri më tani kanë konkuruar rreth 3.500 fotografë.

Qerim Vrioni ka qenë i pranishëm në mbrëmjen e së mërkurës në Prishtinë dhe ka ndarë çmimet për Konkursin Ndërkombëtar të Fotografisë që mban emrin e fotografit të shquar shqiptaro-amerikan Gjon Mili. Çmimin “Gjon Mili” e meritoi fotografja Mimoza Veliu, me një fotografi të shkëputur nga cikli “Fëmijët e Krushës”, tek i cili ka fiksuar portrete fëmijësh, pas luftës së Kosovës. Fotografia fituese paraqiste disa fëmijë pas telash me gjemba.

Pasi ka marrë njoftimin përmes telefonit, fotografja Veliu, e cila tashmë jeton në Berlin, ende nuk e beson se ka fituar një konkurs, që mban një emër të madh si ai i Gjon Milit. Gjithashtu u ndanë edhe dy çmime të tjera, të cilat u fituan nga Linda Vukaj –Riccomini dhe Visar Sherifi. Çmimet u ndanë nga një juri e përbërë nga artistë e studiues shqiptarë e të huaj.

Në këtë edicion të tetë të konkursit morën pjesë 74 fotografë, kryesisht nga Kosova, por edhe nga Shqipëria, Maqedonia. Ndër ta shquhen edhe pak emra të huaj. Shqipërinë e përfaqësonin Fani Zguro dhe Heldi Pema. Konkurrentët u paraqitën me nga dy punë, në formatin 30 x 40 cm, në teknikën bardhë e zi e me ngjyra. Por duket se më të arriturat dhe më të pëlqyerat për elementin artistik kanë qenë ato bardhë e zi, pasi të tria fitueset ishin prezantuar me fotografi të tilla.

Hermesnews©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi.