Video

Beqir Sina/ New York
BeqirS@aol.com

5 Korrik 2008 - Sot, është 4 korriku, Dita e Pavarësisë në Shtetet e Bashkuara. Më 4 korrik të vitit 1776, 56 përfaqësues të 13 kolonive britanike të Amerikës Veriore, deklaruan, se me autoritetin e popullit, ata po krijonin një komb të ri.

Do të duheshin edhe 6 vjet të tjerë luftë me Britaninë, në atë kohë fuqia më e madhe ushtarake e botës, para se të fitohej pavarësia e Amerikës nga ai vend. Më 1782, Shtetet e Bashkuara të Amerikës ishin ende larg bashkimit. Ato ishin në fakt, një konferderatë e paqëndrueshme, me një qeveri qendrore të dobët. Fuqinë e vërtetë e kishin qeveritë e sheteve të ndryshme. Por shtetet ishin shumë të ndryshme nga njeri tjetri, përsa i përket praktikave fetare, opinionit politik dhe interesave ekonomike. Ato kishin vendosur tarifa dhe barriera tregtare ndaj njëri tjetrit.

Monedha ishte e fryrë nga inflacioni dhe ishin vendosur taksa që pengonin zhvillimin. Kaosi ekonomik çoi në paqëndrueshmërinë civile. Filluan konflitetet mes shteteve lidhur me kufijtë, Qeverisë kombëtare i mungonin forcat ushtarake për trajtimin e kërcënimeve të sigurisë. Amerikanët filluan të kërkojnë mënyra për zgjidhjen e këtyre problemeve. Përgjigja ishte një kushtetutë e re, e cila do të krijonte një qeveri kombëtare të fuqishme, e cila të trajtonte nevojat e vendit, ndërkohë që t’u jepte fuqi të caktuara shteteve të ndryshme.

Por amerikanët ishin të ndarë lidhur me formën që do të merrte qeveria e re. Shtetet e vogla kërkonin përfqësim të barabartë me shtetet e mëdha. Shumë qytetarë druheshin se një qeveri e fortë kombëtare do të shtypte të drejtat e individit. Këto çështje u zgjidhën, vetëm pas disa vite debatesh dhe kompromisesh. Kushtetuta e re u ratifikua në vitin 1789, vetëm pasi u shtuan 8 amendamente, të cilat garantonin të drejtat themelore të shtetasve, mes tyre lirinë e ushtrimit të fesë, të fjalës dhe shtypit, të drejtën për të zhvilluar procese gjyqësore dhe mbrojtjen kundër abuzimit të qeverisë ndaj qytetarëve.

Kushtetuta nuk është një instrument në duart e qeverisë për ta kufizuar popullin, tha në atë kohë Patrik Henri, një nga udhëheqësit amerikanë në luftën për pavarësi, ajo është një instrument në duart e popullit, për të kufizuar qeverinë, që ajo të mos e sundojë jetën tonë. Më tepër se 200 vjet pas miratimit të kushtetutës, ajo mbetet garancia e lirisë për të gjithë amerikanët,

Dita e Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, "binjake" me Pavarësinë e Shqipërisë dhe Pavarësinë e shtetit më të ri të botës Kosovës. Data e sotme ofron mundësinë për një bilanc të marrëdhënieve të shkëlqyera mes Shqipërisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, por edhe për të rikujtuar përpjekjet që themeluesit e këtij shteti kryen me mendësinë e vjetër, gjatë ditëve të themelimit të republikës, që është simbol i demokracisë Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ishin, janë e do të jenë vendi ku gëzohen liritë e njeriut, zgjuarsia shpërblehet, komuniteti, raca dhe besimet çmohen dhe miqësia është e shtrenjtë. Kjo, ditë e 4 Korrikut - Ditëlindjes së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, në të gjithë territorin feston idealet e njerëzve, të cilët shpresuan dhe u luten, që një vend të mund të lindë në liri.

4 Korriku 1776, na kujton çmimin që ia vlen të paguajmë për të fituar dhe ruajtur lirinë. 4 Korriku 1776, prej popullit shqiptarë tregon simpati, solidaritet dhe përkrahje të madhe edhe për amerikanët dhe SHBA-të. Në lidhje me hapat e ndërgjegjes kombëtare dhe me aspiratat e shqiptarëve për pavarësi: Presidenti i 28 amerikan (1913-1921) Uidrou Uilson(Wudrow Wilson) në Konferencën e Paqes në Paris, u parashtroi faktet dhe argumentat në lidhje me kërkesat për të ardhmen e Kombeve më të vjetër të Ballkanit. Ai u kërkoi në Konferencën e Paqes në Paris, të gjitha vendeve të vogla e të mëdha që të zbatonin me ndershmëri dhe paparagjykime parimet e shpallura, në themel të së cilës ishin parimet e kombësive, për të mbrojtur dhe mos lejuar që të shkeleshin të drejtat e kombit më të vjetër të Ballkanit, pavaresia e tij.

Uidrou Uilson(Wudrow Wilson) që presidenti Amerikan që shpëtoi Shqipërinë në konferencën e Paqes në Paris, pasi që në rezolucionin e tij 18-pikësh, kërkoi që shtetet ballkanike, të mbeteshin të lira e të pavarura. Eshtë pritja madhështore e historike që iu bë Presidentit të SHBA-së, George W. Bush, ajo që përfaqësoi çdo shqiptar, sepse, SHBA janë si një shtyllë e botës dhe kanë luajtur një rol thelbësor në momentet tona më kritike, pas pavarësisë. Ishte Presidenti Uillson ai që bllokoi planin e copëzimit të mëtejshëm të Shqipërisë. Më vonë, ne vitet ‘90, ishte Presidenti Bush, që për Kosovën vendosi të ashtuquajturën "Vija e Kuqe".

Ishte Presidenti Bill Klinton ai që udhëhoqi luftën për çlirimin e Kosovës. Dhe ishte Presidenti tjetër George W. Bush, ai që e tha në Tiranë një vitë më parë dhe e kreu Pavarësinë e Kosovës. Në këtë kontekst, janë Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ato që siguruan një ndihmë shumë të madhe për shqiptarët, për të ndërtuar lirinë dhe demokracinë, prej rrëzimit të komunizimit dhe shembjes së diktaturës, në Shqipëri. Ndërsa më 10 Qershor 2007, në Tiranë, me deklarimin e tij presidenti i SHBA-ve, George W. Bush, jo vetëm që dha mbeshtetje për pavarësi, por në një farë mënyrë edhe e shpalli pavarësinë e Kosovës. 4 Korrikut 1776 - Ditëlindja e Shteteve të Bashkuara/Njerëzit e thjeshtë mund të kryejnë bëma të jashtezakonshme.

Dëgjojini këto fjalë të Deklaratës së Pavarësisë Amerikane, të shkruara 232 vjet më parë: "Ne i konsiderojmë, këto të drejta të jënë të vetëkuptueshme: që të gjithë njërëzit janë krijuar të barabartë; që ata janë pajisur nga Krijuesi i tyre me disa të drejta të patjetërsueshme; dhe mes tyre janë jeta, liria dhe kërkimi i lumturisë; që për të siguruar këto të drejta, qeveritë krijohen nga njërëzit, duke e përftuar pushtetin e tyre të drejtë nga pëlqimi i zgjedhësve...". Këto fjalë ndryshuan përgjithmonë parimet e qeverisë. Kush i shkroi këto fjalë të jashtëzakonshme, duke ndryshuar përgjithmonë parimet e qeverisë. Ishin ata politikanë te shquar, akademikë e teoricienë politikë. Jo, ata ishin fermerë (bujq), avokatë, tregtarë, një botues librash, dhe një topograf.

Asnjë prej tyre nuk kishte mbajtur ndonje ofiq të lartë qeveritar. Në fakt, zor se ndonjeri prej tyre kishte mbajtur ndonjë ofiq qeveritar. Disa kishin lindur të varfër. Të tjerët ishin pronarë tokash. Të gjithë ishin të mirëarsimuar; pothuajse të gjithë kishin lexuar veprat e Ciceronit mbi virtytin. Të gjithë meshkuj e të bardhë, nuk ishin tipike të popullsisë si e tërë, nuk ishin as nga elita politike. Ata ishin njerëz të thjeshtë, të cilët shqetesoheshin thellësisht për lirinë, lirinë personale, për qeverinë përfaqesuese të bazuar në sovranitetin popullor. Ata janë quajtur me të drejtë brezi më i madh i talentit politik në historinë amerikane. Krijimi i nje kombi te pavarur amerikan ndodhi papritmas, jo gradualisht. Ishte nje proces revolucionar, e jo evolucionist. Asnje prej atyre qe firmosen Deklaraten e Pavaresise, nuk e dinte se si do te pefundonte.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë tani republika më e vjetër që i ka qëndruar historisë botërore, me një serë institucionesh dhe traditash politike. Ato, që tani konsiderohen "idealet amerikane", jane përqafuar në mbarë botën; forma alternative të organizatave dhe qeverive politike kanë ardhur e kanë ikur gjatë këtyre 231 vjetësh. Kuadri politik i ngritur në ato fjalë të thjeshta, të sipër cituara në fillim, janë idetë për të themeluara për herë të parë Shtetet e Bashkuara të Amerikës në fund të shekullit 18-të. Dhe kanë vazhduar. Burrat dhe gratë bëjnë historinë. Burra dhe gra të zakonshme mund të kryejnë bëma të jashtëzakonshme. Ata që rrezikuan gjithçka për të shpallur këtë Deklaratë Pavarësie ishin njerëz të thjeshtë. Deklarata mbyllet: "Dhe në mbështetje të kësaj deklarate, me një besim të patundur në mbrojtjen e Perendisë Hyjnore, ne së bashku i betohemi njeri-tjetrit me jetën tonë, pasurine tonë, dhe nderin tonë të shenjtë". Keta qytetare te thjeshte krijuan ideale politike te reja te jashtezakonshme. Hartuesit e Kushtetutes sone, 13 vjet me vone krijuan kuadrin e qeverise se SHBA-së, te bazuar ne keto ide revolucionare.

Karta e te Drejtave vijoi mbas dy vjetesh. Krijimi i nje qeverie kerkon kohe. Nuk eshte kurre e thjeshte. Kerkon eksperimentim dhe kurajon per te flakur tutje ate qe nuk funksionon. Ai perfshin edhe rrezik. Sic tregon Kushtetuta e pare e SHBA-es, kerkon kompromis.

Por, qytetaret e thjeshte mund te kryejne bema te jashtezakonshme. Kombet mund te themelohen, idealet mund te perhapen. Shtetet e Bashkuara të Amerikës edhe tash pas 231 vjetëve të 4 Korrikut 1776 - Ditëlindjes së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, vazhdojnë të përpiqen e të ndihmojn popullin shqiptarë për të arritur tek idealet tona, për të arritur tek aspiratat e shqiptarëve për pavarësin e Kosovës.

E ardhmja e SHBA-es prej qytetareve te saj i duket e qarte, ashtu si duhet t'iu kete dukur ajo e Amerikes se Eterve Themelues me 1776 apo edhe me 1783, apo edhe sot pas 230 vjetve. Qe nga ai 4 Korriku i pare, ka qene tradite qe te festohet ditelindja e Amerikes me fishekzjarre dhe sonte SHBA-es, e vazhdojne ate tradite "Gezuar Ditelindjen Amerike".

Hermesnews©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi.