Video

30 Qershor 2008 - Këto ditë, teksa rishfletoja antologjinë poetike për Çamërinë “NEKTARI i SHPIRTIT SHQIPTAR”, përgatitur nga Ahmet Mehmeti me përkushtim mëmëdhetari e shpirt rilindësi, pasion poeti e dashuri që buron nga rrënjët e fisit të tij çam, mendoja se promovimin mund ta bënim në çdo vend të shenjtë të Shqipërisë së Epërme e të Poshtme.

Do më pëlqente të ishim në Ulpianë, Kalanë e Ulqinit, në Strugë, ku buron Drini i Zi, Kalanë e Rozafës, në Lezhë, pranë vendvarrimit të Heroit Kombëtar të shqiptarëve, në Kalanë e Krujës, këtu në Tiranë, tek memorialet e vellezërve Frashëri dhe Faik Konicës, në Apoloni, Bylis, Antigonenë e Pirros tonë, Butrint, Qafë Botë, Klloqer, pranë të vdekurve tanë në vitet 1944-1946. Pse jo edhe në Dodonë ose diku pranë lumenjve Kalama e Aheron...

Sepse antologjia “NEKTARI I SHPIRTIT SHQIPTAR” ka shumë nga shenjtëria dhe shpirti i Çamërisë. Çamëria në këtë libër vjen jo nëpërmjet kronikës historike, frazës së ftohtë të historianit, skrupulozitetit të gjeografit, por nëpërmjet poezisë, fjalës poetike, e lashtë sa fillesa ose fëmijëria e njerëzimit. Ashtu si librat e shenjtë, që mund ta nisësh leximin në çdo faqe, edhe antologjinë e përgatitur nga Ahmet Mehmeti, mund ta shijosh në çdo faqe që mund ta hapësh. Dhe kudo, në çdo varg a poezi prek dhe ndjen shumë nga shenjtëria e Çamërisë, diçka përtej shpirtit dhe sublimes.

Argumenti i dytë.

Ahmet Mehmeti, duke mbledhur në këtë antologji 137 poetë, në një farë kuptimi, zgjon heshtjen. Kjo më kujton një ligjëratë të Borhesit, ku duke cituar Emersonin, flet për bibliotekën si një lloj kabineti magjik, ku ndodhen të magjepsur shpirtrat më të zgjedhur të njerëzimit. Do të mjaftonte një shfletim ose hapje e librit, për të rizgjuar qindra shpirtëra e zëra. Ahmet Mehmeti e bën këtë në antologji, Ai rizgjon jo një zë, por 137 të tillë, që nga vdektarët e mëdhenj e deri tek të gjallët poetë.

Në këtë kuptim ky libër është një polifoni për Çamërinë. Jo një isopolifoni dosido, por në të lexuesi i vëmendshëm dëgjon zërat magjikë të Çamërisë sonë, “gluhën” e saj. Atje kemi shumë gjelbërim, shumë kthjelltësi, shumë ditë me diell e netë me yje, shumë detë. Atje kemi edhe shumë zëra tragjikë, shumë plagë, shumë dhimbje. Çamëria, motra e vogël e brishtë, e pafat, siç shkruna miku im elbasanas, poeti i mirënjohur Musa Vyshka , në librin e përgatitur nga Ahmet Mehmeti , vjen edhe si zonjë e rëndë, epike, me zërat e shpresës e të përjetësisë, që poetet kanë ditur ta japin mjeshtërisht.

Argumenti i tretë

Antologjia paraqet jo vetëm yllësinë poetike të qiellit çam, por në një farë kuptimi promovon disa autorë të panjohur deri më sot. Kjo ia shton vlerat librit. Kështu, të befason Maksim Artioti (1470-1556), me poezinë ‘Në fillim ishte fjala”, Hasan Tahsini me “Tabelë astronomike”, “Unë dhe shpirti”, “Shpendi i shpirtit”, Dinot e mëdhenj, ky fis emblematik i Çamërisë, që me veprën e tyre janë të pranishëm në oborret aristokrate dhe sallonet kulturore të Stambollit, Ankarasë, Gjenevës, Romës, Parisit, Moskës, Athinës etj.

Unë jam mrekulluar me shpirtin poetik të Abedin Dinos (të madhit), ish ministrit të Jashtëm të Perandorisë Osmane; Arif Dinos, një prej ithtarëve të Rembosë e që sipas prozatorit turk Jashar Qemal, vizatone me pasion kudo që ishte dhe me ç’të kishte në duar, madje edhe me llumin e kafesë, gjethët e kalbura, pendët e zogjve, sekret që e dinte vetëm ai; Abedin Dinos (të riut), një prej piktorëve të mëdhenj bashkëkohor etj etj. Poezitë e tyre, por edhe të të tjerëve janë të nivelit evropian, të denjë për të qëndruar krahas kolosëve të poezisë, në çdo antologji që mund të botohej jashtë.

ARGUMENTI I KATËRT

Abedin Dino ( i riu), intelektuali i shquar nga Çamëria, në një bisedë me mikun e tij Jashar Qemalin , thotë: “Kohët e fundit, nuk di përse, disa vargje të vjetra më vijnë shpesh në mendje:

“Këta kanë ardhur këtu për të shkuar,

Të ardhur në botën që e përkryen...”

Nëse është e vërtetë që fatkeqësitë e fshikullojnë krijimin artistik, epoka jonë duhej të prodhonte vepra të pakrahasueshme. “I ardhur në këtë botë”, artisti ka padyshim, gjëra për të “kryer” para se të largohet.

Në antologjinë “NEKTARI I SHPIRTIT SHQIPTAR”, poetët që zgjojnë heshtjen dhe me zërat e tyre profetike japin një Çamëri tjetër, të gjallë, vitale, me shpresë, i bëjnë nder ndërgjegjes së tyre. Shumë prej tyre kanë shkuar. Të tjerë i kemi mes nesh. Por të gjithë: edhe të vdekurit, edhe të gjallët në këtë antologji ribëjnë, sipas mënyrës së tyre, Çamërinë.

Argumenti i fundit

Komuniteti çam, kudo që ndodhet, më 27 qershor, përkujton martirët e tij, ata që u masakruan nga dora kriminele e Napolon Zervës ... Këtë vit 27 qershori i bije të jetë ditën e premte. Dhe këtë të premte të zezë, si në librat e shenjtë, do të zbresin nga qiejt të vdekurit tanë, martirët e Çamërisë... Këtë të premte të zezë, siç shkruan poeti Bedri Myftari , në njerën nga poezite e botuara në antologji:

“Lumi Kalama rrjedh,

Deti Jon psherëtin nga thellësitë,

Limonat kanë varur kokat të pikëlluar”

Në këtë argument të fundit, në vazhdim të argumentit të parë, motin tjetër, kur mbushen 65 vjet nga masakra e Paramithisë dhe e Çamërisë do të hidhja idenë që java në prag të 27 qershorit, në Tiranë, ndoshta në Pallatin e Kongreseve ose në sheshin “Skënderbej” të nisë me fjalën poetike, me recitime e vargjeve të “NEKTARIT TË SHPIRTIT SHQIPTAR” prej aktorëve më të mirë shqiptarë. E pastaj fjala poetike të rrugëtojë në Durrës, Elbasan, Fier, Vlorë. Dhe më 27 qershor 2009, poezitë e mbledhura nga Ahmet Mehmeti në këtë antologji, të shkojnë në Qafe Botë, pranë brigjeve nga ku kanë ardhur. Sepse, siç shkruan Maksim Artioti:

“Në fillim ishte Fjala dhe Fjala ishte te zoti dhe fjala ishte zot

Ajo ishte në fillim te zoti

Në të ishte jeta, dhe jeta ishte dritë e njerëzve.

Dhe drita në errësirën ndriçon, dhe errësira s’e mbulon atë.

Unë po i mbyll këto argument me fjalët:

“Qoftë e bërë! Dhe dritë do të bëhet nga drita e poetëve!”

Hermesnews©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi.