Video

23 Qershor 2008 - Nuk e di nëse hyra në McDonald për të pirë kafe e për të lexuar një gazetë dite, apo për të shpëtuar nga vetmia dhe mërzia. Një mërgimtar i përjeton ndryshe nga të tjerët këto dy lëngata. Për të ato janë brengë e rëndë dhe e hidhur që të shtypë pa mëshirë, mall zhuritës për një mungesë fatale. Të mungon e kaluara dhe e ardhmja. Ke vetëm të tashme. Një e tashme që s’është jotja. Të mungon gjuha e nënës. Të mungon atdheu.

I dërrmuar nga këto ngarkesa shafran, shfletoja gazetën kot. Pastaj sytë i përqendrova te qelqnaja e madhe e derës. Veç nuk shikoja asgjë nga ç’kishte realisht. Vështrimi im diç kërkonte jashtë hapësirës dhe kohës…

Befas ndjeva një ngjethmë. Te qelqnaja u shfaq një figurë e dashur. Ishte njeriu aq i kërkuar për vite të tëra. Ishte gjyshja ime. Vërtet ishte ajo. Me çitjanet në kafe të errët, me shaminë e zezë mbështjellë për koke, me jelekun e nusërisë tërë qëndima... O Zot!...

Si në jerm, u ngrita dhe u gjenda pranë saj. Më kishin lënë fuqitë. I ngashëryer, iu mbështeta në gjoks. Aroma e trëndelinës dhe e sënduqit, nga kishte nxjerrë atë jelek të hershëm, më dehën si dikur në fëmijëri. Ndërsa ajo, e mallëngjyer, më shtrëngonte në gji, duke më lëmuar dhembshurisht.

- Mezi të gjeta bir. Sa të kam kërkuar. Po pse kaq larg, më raftë pika?

Iu shmanga pyetjes së tmerrshme.

- Eja të pish diçka të ftohtë. Je e lodhur dhe bën vapë, - i them duke i gjetur fjalët me vështirësi.

Për një çast pata tundimin, si në vogëli, të lozja me tulin e veshit të saj, të çarë nga vathët e rëndë që vareshin atje për gati tre çerek shekulli. Po dora nuk më bëri…

- Po bir, kam etje, - tha gjyshja.

Duke e mbajtur për krahu (më shumë mbahesha unë tek ajo), shkuam tek tavolina ime. Pastaj, tërë emocion dhe nxitim, shkova në banak, ku mora kafe dhe kokakola për gjyshen. Me duar që mezi i komandoja, i vura para saj dhe u ula. Gjyshja mori gotën me kokakola dhe, pa e parë, filloi ta pinte, po, aty për aty, e ndërpreu të pirët, duke parë ankueshëm në brendësi të gotës.

- Ç’farmak është ky, o bir? Nuk ka dhallë këtu?

- Jo! Vetëm nga këto ka… - përgjigjem si i zënë në faj, duke mos ia ndarë sytë asaj fytyre të shtrenjtë.

- E ftohtë qenka, po mua vetëm një bardhak dhallë ma shuan etjen. - gjyshja i tha këto fjalë ngadalë si të fliste me vete.

Unë vetëm e shikoja. S’ngopesha së pari.

Gjyshja hodhi vështrimin nga tavolina fqinje. Dy të rinj po putheshin. U ndjeva në siklet. Gjyshja e solli vështrimin e butë përsëri tek unë dhe, duke buzëqeshur lehtë, tha:

- Më mirë të duhen njerëzit se sa të urrehen.

U befasova nga qëndrimi i saj për skenën, por s’thashë gjë.

- Pashë pleq që shëtisnin jo me fëmijë, po me qen. Ç’është kjo plakomë që i ka rënë njerëzisë, mor bir?

Zëri i gjyshes s’qe më i butë dhe në fytyrën e saj qe shuar buzëqeshja.

- Ke të drejtë - thashë shkurt.

Heshtëm një çast të dy, ndërkohë që vështrimet tona nuk qenë më të kryqëzuara.

Ndjeja një trazim lumturie e përmallimi njëherazi dhe me vrullím them:

- Sa mall kam pasur për ty… Si erdhe gjer këtu?! - pyetja m’u duk pa vend dhe, pa i lënë kohë të përgjigjej e si në gjendje jermi, vazhdova:

- Vërtet, e di ç’mall? Doja të isha me ty atje te lëmi në brinjë. Të dëgjonim së bashku rëngën e gorricës dhe vajin e barit të fshikulluara nga vërtiku i jugës… - befas një brengë çjerrëse më zuri për fyti dhe zëri m’u këput.

- Uh, korba unë! Mos fol ashtu, o bir!.. Edhe këtu ka plotë gjëra të mira… - dhe diç donte të thoshte më, po unë e ndërpreva:

- Asgjë s’më hynë në sy këtu. Asgjë nuk ma zëvendëson jugën tonë, ngjyrat e pyllit tonë, këngën e turtujve tek mrizat, gjumin që bëja nën hijen e tyre… - dhe si në përçartje fluturova larg, shumë larg, në kërkim të një bote të humbur përgjithmonë. Ëmbëlsisht më kishte pushtuar dhimbja dhe pikëllimi.

Gjyshja duke më shtrënguar dorën përmallshëm më pyeti:

- Bir, pse kaq larg? Ç’erdhe këtu?

- Më përzunë. Ika nga sytë këmbët. Qe terror… - u përgjigja ankueshëm, me ca fjalë të plagosura që hiqeshin branë.

Ndërkohë kisha humbur përsëri vështrimin matanë qelqnajës së madhe.

- Prapë dyzetekatra? Prapë mosmëja? O Zot i madh! - zëri i gjyshes po shuhej butë-butë si një shpend që fluturon dhe tretet dalëngadalë tutje në hapësirën pa fund.

Befas ndjeva mosprekjen e dorës së saj. I ngjethmuar hedh sytë te karrigia ku rrinte gjyshja. Ajo s’ishte më.

Përballë një kamarjere me një ibrik kafeje në dorë. Më pyet, në një gjuhë tjetër, në se doja më kafe.

- Ku shkoi gjyshja ime? - ishte më shumë një klithmë lutëse.

- Zotni, ju tërë kohën keni qenë vetëm. - më thotë ajo duke u prapsur pak si e trembur.

Ka gati gjysmëshekulli që gjyshja ime prehet tek gorrica në lëmë, mijëra kilometra prej këtij vendi të huaj ku jetoj unë.

Po unë takohem shpesh me gjyshen time.