Video

Për HermesNews Paolo Picci
paolopicci@yahoo.it
11 Tetor 2008
© 2008 HermesNews

(Autori punon ekspert marketingu pranë kompanive)

Teksa po mbyllet java, së bashku me tërmetin financiar që vazhdon të shkund ekonominë dhe qeveritë e gjithë botës, që nga SHBA në Japoni, e nga Kina në Europë duke kaluar nëpër Indi e Brazil, duket se pak kush mendon; Shqipëria preket nga kjo krizë.

Kudo qeveritë japin plane, pak se shumë efikase, për të përballuar krizën që po përhapet, por akoma me shumë për atë që do të ndodhë. Dhe kudo gazetat u lënë faqe të tëra këtyre argumenteve që hera herës përhapin lajme qetësuese te dhëna nga qeveritë. Këto te fundit duan të evitojnë panikun që sjellin lajmet tragjike e të mos trembin lexuesit.

Shqipëria duket se është ende nën izolimin e epokës komuniste dhe ajo çfarë ndodh nëpër botë nuk i përket asaj. Por ne fakt, ‘në të mirë e në të keq’, nuk është me kështu: në lojën e madhe të globalizimit gjithçka është e lidhur, pra dhe Shqipëria është lidhur me pjesën tjetër të botës: Ku?

Mbi të gjitha sistemi financiar tashme është bërë një sistem ‘nevrik’ që lidh gjithë planetin, e përhapet përmes tij. Duhet të mbajmë parasysh se bankat shqiptare për më shumë ato të kontrolluara nga grupet e mëdha ndërkombëtare janë te përfshira ne krizën kombëtare. Kur këto të fundit do t’u duhet të ‘shpërndajnë’ ato pak rezerva të disponueshme, do te jenë të obliguara te shtrëngojnë financimet e aktiviteteve prodhuese dhe në Shqipëri. Prandaj kompanitë (firmat) do t’a kenë dhe me te vështirë të marrin financimet e nevojshme për rritjen ekonomike dhe zhvillimin.

Bankat e mëdha do te përpiqen drenazhojnë (heqin paratë) nga vendet ku ekonomia është me pak e goditur për te mbuluar humbjet e veta financiare. Dhe për institucionet publike do të jetë më pak e vështirë për të marrë financime nga institucionet financiare botërore dhe në të njëjtën kohë do t’u duhet të mbështesin kosto të mëdha. E gjithë kjo do te çoje në një ngadalësim të madh të rritjeve te investimeve me vend.

Nuk kemi arritur te mësojmë akoma sesa nga te ashtuquajturat ‘tituj toksik’ te shpërndarë ne gjithë boten, mund te kenë ardhur dhe ne Shqipëri, ne xhepat e qytetareve dhe institucioneve shqiptare.

Në Europë, marrësit me të fortë të këtyre titujve janë administratat publike, që përdornin këto instrumente fillimisht për të mbuluar rreziqet e lidhura me borxhin, por, ato kane filluar dhe kërkimet për burime fitimprurëse, qofshin ato me apo pa rrezik.

Bashkitë, Prefektuat, ente te tjera, fonde private dhe publike, po kërkojnë të gjithë të marrin vesh sa rrezikojnë te humbasin në vrimën ekonomike që po u hapet poshtë këmbeve, si e çara e një tërmeti.

Sa here qe dikush arrin te llogarisë surprizat thuajse gjithnjë negative, vrima hapet gjithnjë e me shume: flitet për miliarda euro. Ne Shqipëri nuk dihet asgjë për ketë dhe për sa kërkuam informacion pranë Bankës se Shqipërisë, më parë morëm nje përgjigje të vakët dhe pas kësaj vetëm heshtje. Informacioni i rezervuar është vetëm i shtetit. Nuk na mbetet gjë tjetër vetëm te shpresojmë për mirë.

Kompanitë, siç thashë dhe me lart do t’a kenë gjithë e me shume te vështire për te gjetur financime, për zhvillim, por dhe për eksportim. Konsumet po bien në të gjithë boten. Importimet amerikane kane rene që në Gusht me 2,4%, në një muaj kur pritej ende të vinte buumi i madh.
Sot nëpër dyqanet e qendrës se New York-ut, mallrat janë me zbritje deri ne 70% mallra neper merkato dhe askush nuk e ndjen se mund te beje parashikime për shitjet e periudhës se Krishtlindjeve.

Situata nuk është shumë ndryshe dhe ne gjithë pjesën tjetër të botës. Nje vend i madh eksportues si Kina, nuk është me ndryshe nga vendet e tjera. Kina është realisht shume e shqetësuar dhe konkurrenca për çmimet do te jete dhe me e forte. Dhe për nje ekonomi si ajo shqiptare që duhet të mbahet mbi eksportin, duke pare dimensionet e reduktuara te tregut te brendshme, këto nuk janë lajme aspak te mira.

Nje tjetër burim fitime për Shqipërinë është ne rrezik. Kur kompanitë amerikane, angleze, gjermane, italiane do te kërkojnë të presin fondet për shkak te rënies se shitjeve, do te shpengohen te reduktojnë vendet e punës, papunësia do te rritet, meqë politikat sociale te vendeve do te përpiqen te mbrojtjen krahun e punës, pra votuesit dhe do te godasë fort mbi te gjitha shqiptaret qe banojnë jashtë vendit. Për këta te fundit do te jete gjithnjë e me e vështire, t’u dërgojnë para familjareve ne atdhe. Pra ky fluks parash që ka një rendësi themelore, do te pësojë nje reduktim te madh.

Këto duhet të jenë te mjaftueshme si arsye, për te filluar te mendohet sesi duhet ta përballohet kjo krize, pa e lënë veten te biem pre e frikave irrazionale, por pa u habitur kur kriza financiare do te infektoje ekonomike reale dhe si e tille domosdo do te godasë dhe Shqipërinë.

Hermesnews©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi.

Dërgo me email |

Stampo artikullin |

Artikulli është lexuar 115 here