Video

28 Qershor 2008 - Një nga vuajtjet më të mëdha të shoqërisë sonë, duket mungesa e fytyrës, atë që shqiptarët e kishin determinuar mijëra vjet më parë, dhe e ruajtën deri në ditët e sotme.

Ndërkohë, që ky dimension etik i koduar në Kanun, nuk është studiuar thuaja fare dhe gati aspak nga ata që do të duhej të merreshin më së shumti me këtë, psikologët, por edhe filozofët shqiptarë.

Ndërsa, kjo çështje riaktualizohet mrekullisht, por jo si kodim i Kanunit shqiptar, nga filozofi i njohur Emanuel Levinas, në Etika dhe Pafundësia.
Shqiptarët besohej se filozofinë jetësore e kishin lidhur përjetësisht me fytyrën, ndërkohë që veçanërisht shumica e përfaqësuesve të tyre e kanë sjellë në krizë këtë identitet.

Deputetët në Ditën e Pavarësisë miratuan simbolet, Flamurin dhe Stemën shtetërore, pa i parë, më pas shumica miratoi edhe Kushtetutën pa e diskutuar, himnin po ashtu duke shkelur procedurat kuvendare dhe në vazhdimësi miratuan mbi 40 ligje pa i diskutuar fare, këto të fundit me një procedurë të miratuar paraprakisht, që kushtëzonte miratimin e ligjeve në emër të Pakos, me ndalimin e shfaqjes së mendimit për to nga deputetët.

Të gjitha këto ndodhën në emër të një patriotizmi të brishtë, që Kosova ta fitonte sovranitetin e mbikëqyrur në emër të Pakos Ahtisari ose si shkëmbim për të, herë të bazuar në thirrje morale dhe tjetër herë në legale, pra një dyfytyrësi gati e institucionalizuar.

Rënia e mocioneve dhe fytyra e deputetit

Por, gjithë ajo që ndodhi deri tani në emër të Pakos, duket se po rrezikohet seriozisht me Letrën e Ban Ki Munit, Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, duke kërcënuar t’i jap edhe një grusht serioz fytyrës së politikës së Kosovës, e cila rezultoi me shpalljen e bisedimeve dy palëshe me Serbinë në gjashtë fusha.

Pikërisht kërkesa për diskutimin e kësaj Letre nga Kuvendi, e propozuar nga deputeti i pavarur Driton Tali, e kthyer në mocion me mbështetjen edhe nga pesë deputetë të tjerë, u mbyll me refuzimin e futjes së këtij propozimi në rendin e ditës për seancën e Kuvendit të 30 qershorit, për shkak të tërheqjes së nënshkrimit të deputetes Syzanë Novobërdali (AKR), hapi debatin për etikën e deputetit.

E njëjta gjë ndodhi edhe me mocionin tjetër për nxjerrjen e një deklarate nga Kuvendi për pengimin e krijimit të strukturave paralele nga pakicat serbe, pas tërheqjes së nënshkrimit nga deputetja Dritë Maliqi (LDD). Edhe pse u tha se që të dyja e tërhoqën nënshkrimin nga presioni, edhe në rast të tërheqjes vullnetare apo si në rastin e parë, shtrohet nevoja e Kodit Etik, të diskutimit të mënyrave për ta mbrojtur fytyrën.

Kjo tërheqje padashtas e ka vënë në pozitë të palakmueshme motivimin e deputetëve për të ndërmarrë iniciativa, si në rastin e paraqitjes së mocioneve, kur deputetët mund të bashkohen përtej grupeve dhe bindjeve partiake që u përkasin.

Ndërkohë, që paraqitja e tërheqjes së nënshkrimeve ka nxitur debat edhe në mbledhjen e fundit të Kryesisë së Kuvendit: cila është fytyra që duhet të ketë deputeti?

Nëse ndodhë, siç i kishte deklaruar Syzanë Novobërdali, autorit të mocionit Driton Talit, se nuk kishte qenë e vëmendshme kur kishte nënshkruar mocionin për diskutimin e legalitetit të Letrës së Ban Ki Mun-it në raport me Pakon Ahtisari, por se e kishte bërë nga bindja se po nënshkruante mocionin për të diskutuar përpjekjet e pakicës serbe për të krijuar struktura paralele. Kjo lajthitje e supozuar si e mundshme, sërish indikon papjekurinë e përfaqësuesit.

Për Driton Talin, edhe pa një kod të shkruar, figurat publike duhet t’ia ruajnë fytyrën vetvetes. “Unë besoj që fytyra publike duhet të jetë e vetëdijshme për deklaratat publike dhe t’i mbetet besnike mendimit, qëndrimit apo deklarimit publik, për shkak të etikës politike”, thotë Tali.

Ai thotë se shprehja e ideve dhe mendimeve duhet të mbrohet pavarësisht pasojave. “Etika politike vetvetiu ia imponon fytyrës publike që të mendojë mirë për atë që do ta thotë, dhe gjithashtu të mos e thotë vetëm për përfitim të çastit apo sa për ta thënë, por t’i mbetet besnike ideve, pikëpamjeve pavarësisht konsekuencave, dhe gjithashtu të mos bëjë politikë për inat apo për hir të dikujt”, thotë ai, duke saktësuar se kjo do të rregullonte vetvetiu çështjen etike, por pa përjashtuar nga ky kod as shërbyesit civil dhe as figurat mediale. Por, megjithatë Tali mendon se një kod etik duhet të miratohet në një kohë sa më të shpejtë nga Kuvendi.

Kodi i propozuar

Komisioni Kuvendar për Imunitete, Mandate dhe Rregullore, ndërkohë që është duke përgatitur një Projekt-Rregullore të Punës së Kuvendit, dhe për të punuar në ‘qetësi’ ka shkuar në Ohër të enjten, është duke e përgatitur edhe kodin etik për deputetët.

Në parimet e përgjithshme të këtij Projekt-Kodi, deputetët obligohen që t’u përmbahen ligjeve, dhe të ‘veprojnë në pajtim me besimin e popullit’, ndërsa janë përcaktuar këto parime që duhet t’i ketë deputeti: vetëmohimi, integriteti moral, objektiviteti, përgjegjësia, sinqeriteti, ndershmëria dhe aftësia udhëheqëse. Deputeti do të jetë i detyruar të shmang rastet e përfitimit të interesit apo nëse kjo ka të bëjë me të, atëherë duhet të shmang votimin. Po ashtu deputetit i ndalohet që të ‘propagojë ose të iniciojë çfarëdo rrjedhe ose çështje në mbledhje të Kuvendit apo të komisioneve, si shkëmbim për pagim ose përfitim të një natyre tjetër, qoftë direkte apo indirekte’. “E njëjta gjë vlen, nëse pagesa ose përfitimi është pranuar nga anëtari i familjes së ngushtë të deputetit”.

Kodi, nëse miratohet si i atillë, parasheh që deputetët të regjistrojnë interesat e tyre, dhe që deklaratën t’ia dorëzojnë Zyrës së Kryetarit të Kuvendit brenda 30 ditësh nga seanca inauguruese. Deklarata përfshin, punësimin, tregtinë nga e cila përfiton, drejtimi i ndërmarrjeve publike ose private, kontratat për gazetari, shkrime, ligjërata, ‘dhurata jashtë vlerës së përcaktuar nga kryetari i Kuvendit’, sponzorizimin për kandidim në zgjedhje etj. Ndoshta me kompletimin e anës formale do të fillojë edhe mbizotërimi i arsyes së shëndoshë.

Hermesnews©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi.

Dërgo me email |

Stampo artikullin |

Artikulli është lexuar 97 here