Video
Links
- "Amicizia"
- Aktuale
- Albacenter
- Albaniaonline
- Albaniasport
- Albaradio
- Albdreams
- Albemigrant
- Albplanet Studios
- Argent Muriqi
- Bathbathponjekokerr
- Bigtown
- Blog di Beppe Grillo
- Chat Muzik
- Comune di Torino
- Dardania
- Explorerunivers
- Femra & Djem
- Festivali45
- FieriCom
- Filma Shqip
- Fjalori-anglisht-shqip
- ForumiShoqeria.net
- ForumiShqip
- Fundjava
- Gjithcka per studentet
- Glocal
- Gusti's News
- Horoskopi Ditor
- Horoskopi Shqip
- Horoskopi Sot
- ICCHRA
- Iliria
- ISSH
- Karilon
- Knaqu
- Konsullata e Shqiperise ne Torino
- konsumerizem 101
- Logos-Albania
- Matrapapupa, faqja e Astrit Canit
- Mergimtari
- Muzik Klipe
- Muzik Mp3
- Nėnė Shqipėri
- Orchestrashow
- Pallatica.Info
- Portali Shkodran
- Portokalli
- Revista Kuvendi
- Rinia Rinore
- Rinia Shqiptare nė Norvegji
- Rruzull
- Shkodranews
- Shqip.dk
- Shqip.it
- Silvana Brace
- SMS Falas
- Steve Garfield's Video Blog
- Studentet Shqiptar ne Torino
- Studentet.Info
- Studenti
- Transnational Perspectives
- Turisalba
- Universiteti i Vlores
- Vatra Arbereshe
- Vrima e Celesit
- WebShqip
- Zekthi
- Zemer Shqiptare
6/27/2008 10:16:45 AM
Mjeku nga Qeparoi buze Miciganit
Janė ato ndjenja humane tė pėrcjella nė gen duke rėnė nė truall tė shėndetėshėm rriten e lulėzojnė, duke zbukuruar e lartėsuar njeriun dhe punėn e tij.
Nga Dalan Luzaj
© 2008 HermesNews
27 Qershor 2008 - Jo rrallė nė jetė njeriu gjen oaze tė tilla, ku e pėrditėshmja hesht dhe tė merr me vehte freskia plot jetė e tyre, gjithėsesi kėto qėndresa janė karakteristikė e racės sonė.
Para ca vitesh u ndodha i ftuar nė njė darkė familjare tek njė miku im kėtu nė Ēikago;kuptohet qė jo tė gjithė tė ftuarit i njihja. I zoti i shtėpisė bėri njohjen dhe ky shėrbeu si ēelės pėr tė hyrė nė biseda me njėri tjetrin simbas radhės dhe llojeve tė tyre. Pikėrisht aty zė fill njohja fizike me Dr.Minella Aleksin. Kam njė tjetėr mik tė vjetėr nga Qeparoi, Petraqin buzagaz dhe tė sinqertė; poet e prozator, tė birin e tė nderuarit Janko Pali.
Dr.Minella e rriti njohjen time mė tej me njerėzit si dhe njė nga perlat e bregdetit. Me trup mesatar, ballėlart e sy kėrkues, edhe pse ka horizont tė gjerė kulturor, doktori. flet mė pak se tė tjerėt, por gjithėsesi tepėr i saktė. Shpesh gjatė bisedave, kur tė tjerėt me arsyetime s'ndėrtojnė sakt konkluzionin, ai ndėrhyn me tepėr takt, pa e fshikur parafolėsin, shtjellon dhe vendos aty ku duhet mendimin e tij tė pjekur.
U ndamė atė natė, unė duke marrė me vehte respektin pėr tė gjithė tė ftuarit, por diē mė tepėr tė anoja nga ai. Pas syve tė tij plot jetė, kėrkues, mė dukej se fshihej diēka e bukur, ndaj dhe vendosa tė gėrrmoj. Nė biseda tė zakonshme qė zhvillojnė shqiptarėt, kisha dėgjuar shpesh pėr Dr.Minellėn. Ai pa pyetur ditė apo natė, larg apo afėr, u gjėndej kujtėdo qė e thėrriste duke vėnė dijet nė praktikė.
Por Ēikagua shtrihet sa gjėrė e gjatė. Atij i ka rastisur tė bėjė edhe 40 milie rrugė dhe kryesorja pa asnjė shpėrblim. Shqiptarė tė tjerė tregojnė se kur shkojnė pėr vizitė tek klinika ku punon Minella, ndihen krejtėsisht tė ēliruar e tė rehatosur. Ai bisedon me ta pėr problemin qė kanė , u pėrkthen dhe u krijon rrethana lehtėsuese.
Njė pasdreke dhjetori tė vitit qė shkoi, u ndodha nė njė familje shqiptare pėr vizitė. I zoti i shtėpisė ishte pa qejf. Duke pirė kafe, u dėgjua zilja e derės dhe brėnda hyn Dr.Minella me pak borė flokėve,dihet se Ēikagua veriore ėshtė e pakursyer nė borė.
Qė nė fillim doktori tha se kafen do ta pinte pas vizitės sė tė sėmurit. Vizitoi tė sėmurin, i dha qetėsues tė rastit e tė tjera kėshilla pėr orėt e mėvonėshme me porosinė qė tė nesėrmen tė shkonte pėr tė bėrė analizat. Piu kafenė dhe kėrkoi leje pėr tu larguar sediku njė tjetėr e priste.
Portretit tė kėtij mjeku duhet t'i shtojmė thjeshtėsinė, sinqeritetin, bujarinė, inteligjencėn, sakrificėn, mikpritje, por mbi tė gjitha dashurinė, ndjenjėn mė njerėzore( e dyta nė radhė) tė cilėn ia ka mėkuar mėma bashkė me qumėshtin e bardhė tė saj.
Kėtė dashuri ia rriti e lulėzoi profesioni qė e bėri tė pakufishme si kaltėrsia e Jonit pa horizont dhe gjithmonė i kthjellėt. Dr. Minella ka << infektuar me kėtė mikrob >> edhe zonjėn e tij,Zanėn. Rastis qė Dr. Minella s'ndodhet nė shtėpi, kur dikush e thėrret pėr ndihmė, e ajo bėn tė pamundurėn gjersa tė komunikojė me atė dhe ta nis atje ku e kėrkojnė. E po kėshtu edhe fėmijėt. Rasti e solli nė njė gėzim familjar tė bėheshim bashkė sėrish me Minellėn. Megjithėse kishte njerėz dhe kur ka njerėz ka dhe zhurmė, por kėtė radhė s'doja
tė mė ikte pa shkėputur ca gjėra nga ai. E ftova diku nė njė qoshe ku zhurma vinte e thyer dhe fillova ta pyes:
-Ore mik, ku kėrkon tė dalėsh?
Kėtė radhė hyra drejt e nė temė.
I thashė se dua tė shkruaj diēka pėr ty nė gazetėn Iliria, qė pa dyshim ėshtė njė nga gazetat mė serioze qė kemi brėnda dhe jashtė atdheut.
- Unė s'kam asgjė tė veēantė nga tė tjerėt, ka shumė mjekė tė tjerė,
ndoshta me mė shumė aktivitet pune se unė nė komunitet, pėrse mė
zgjodhe mua?
Edhe, pasi e binda, fjalėt ia nxorra si me pincė.
Mjeku Minella Aleksi ėshtė dipllomuar si mjek i pėrgjithėshėm nė vitin 1979 nė Tiranė dhe pėr rezultatet e mira tė arritura u urdhėrua nga instancat shtetėrore qė tė kalojė e ushtrojė profesionin e mjekut nė radhėt e ushtrisė, sikurse shumė tė rinj tė tjerė nė profesione tė ndryshme. Nė vitin 1987 kryen specializim pasuniversitar 2 vjeēar nė spitalin Nr.1 Tiranė pėr sėmundje tė brendėshme. Pas kėtij kualifikimi punon si specialist pėr sėmundje tė brendėshme nė korpusin e mė pas divizionin e Fierit deri nė vitin 1998.
Pėrgjatė viteve 1980-1997 duke punuar nė profesionin e mjekut boton dhe pėrkthen artikuj tė karakterit profesional tė publikuara kėto nė revista mjekėsore apo organe tė shtypit periodik. Nė vitin 1996 pėrkthen
dhe boton nėpėrmjet shtėpisė botuese Dituria nė Tiranė librin mjekėsor me titull - Libri i Zemrės - tė kardiologut italian Vincenzo Rulli, shef i katedrės sė elektrofiziologjisė nė spitalin San Camilo tė Romės. Nė libėr trajtohet rehabilitimi fizik dhe moral e psikologjik i tė sėmurėve mbas gjėndjeve me infarkt miokardi.
Riaktivizimi i tyre i plotė nė jetėn e pėrditėshme dhe pjesėmarrja nė shoqėri duke e ndjerė vehten jo mė si invalidė mbas kėsaj gjėndjeje traumatizuese psikologjike e fizike, por si pjesėmarrės aktivė qė jetojnė njė jetė normale sikurse para infarktit. Libri mjaft i shitur nė Itali pati tė njėjtin interes edhe nė Shqipėri.
Nė vitin 1997 pėrkthen dhe boton nėpėrmjet shtėpisė botuese
Em.Hatzitheodorou, Athinė, librin mjekėsor me titull Si tė pėrballojmė stresin me autor Tom Trauer, shef i katedrės sė neuropsikiatrisė nė King's Hospital tė Londrės dhe sot shef i neuropsikiatrisė nė Universitetin e Melburnit, Australi.
Libri u mirėprit pėr tematikėn qė trajtonte, veēanėrisht pėr shkak tė
situatės tepėr stresuese qė kalonte shoqėria shqiptare, e cila pėrjetonte nė ato muaj tė daljes sė librit, rėnien e piramidave tė fajdeve. Ishin kėto libra njė pėrzgjedhje profesionale pėr tė cilat kishte nevojė lexuesi shqiptar dhe veēanėrisht tė sėmurėt, tė cilėt gjenin nė trajtesat nė libėr pėrgjigje pėr pyetjet qė i shqetėsonin.
I vendosur nė Ēikago mė 1998 mjeku Minella Aleksi fillon punė nė njė klinikė mjekėsore private nė rolin e asistent mjekut dhe ndėrkohė ka mundėsinė dhe vullnetin qė krahas punės sė pėrditėshne, tė ēfletojė literaturė mjekėsore tė kohės dhe tė ndjekė pasionin e tė shkruajturit nė shėrbim tė tė sėmurėve. Si pasojė e kėsaj pune e sheh ditėn e botimit nė Maj 2005 libri Abetare e Trajtimit Klinik tė Hipertensionit Arterial botuar nga shtėpia botuese Protea Publishing nė Las Vegas.
Nė librin me 130 faqe, shoqėruar me fotografi pėr kuptim mė tė mirė tė materialit mjekėsor informues, Minella Aleksi bazuar nė arritjet mė tė fundit tė studiuesve amerikanė nė fushėn e hipertensionit, i jep mundėsi lexuesit tė zakonshėm, por edhe atij profesioal, qė tė zgjerojė njohuritė rreth rritjes sė presionit tė gjakut dhe faktorėve qė e favorizojnė atė, duke bėrė kėshtu parandalimin e kthimit tė prirjes pėr hipertension nga sėmundje virtuale nė reale. Shpjegohet gjithashtu se pse shpesh gjejmė shifra tė rritura tė presionit tė gjakut nė zyrėn e mjekut ndryshe nga shifrat normale nė shtėpi dhe si duhet vlerėsuar ky fakt nė lidhje me fillimin e mjekimit.
Nė libėr bisedohet me lexuesin pėr mėnyrat e favorshme qė ndihmojnė tė sėmurėt nė uljen e mbipeshės trupore nėpėrmjet menaxhimit tė mirė tė mėnyrės sė tė jetuarit e ushqyerit tė pėrditėshėm, menaxhimin e hipertensionit arterial me sa mė pak ilaēe kur ėshtė e mundur dhe parandalimin e gabimeve tė dyanėshme, si nga ana e mjekut ashtu edhe e vet pacientit, nė kurimin e hipertensionit. Shpjegohet mėnyra e tė ushqyerit pėr tė sėmurėt me hipertension dhe kriteret e parandalimit
tė hipertensionit qė nė moshė tė re.
Theksohet nevoja e aktivitetit fizik dhe kriteret e kėtij aktiviteti pėr hipertonikun, ndėrkohė qė trajtohen gjatė me njė gjuhė tė thjeshtė e tė kuptueshme pėr tė gjithė, roli i faktorėve tė tjerė tė jetės sė pėrditėshme, nė kurimin e hipertensionit arterial. Nė libėr do gjeni pėrgjigje pėr pyetje tė tilla si kur ėshtė mė mirė qė tė fillohet mjekimi i ipertensionit dhe nėse duhet filluar mjekimi me njė ilaē apo 2 e mė shumė. Cili do jetė ilaēi i fillimit tė mjekimit mė i zgjedhur nė varėsi nga njė hipertension i shoqėruar edhe me diabet apo ēfarė do e ndihmonte mė shumė hipertonikun nė parandalimin e komplikacioneve qė jep hipertensioni nė trupin e njeriut dhe konkretisht cilat organe shėnjė dėmton presioni i rritur i gjakut.
Po ashtu nė libėr shpjegohet me tė dhėna konkrete se ēfarė ndodh me ata njerėz tė cilėt neglizhojnė kujdesin dhe kurimin e hipertensionit. Mbas leximit tė librit lexuesi kupton mė mirė se si tė veprojė qė tė arrijė tė bėjė qė trupi dhe mėndja e tij tė flasin, dėgjojnė, respektojnė limitet pėrkatėse dhe ndihmojnė njėri tjetrin duke harmonizuar njė aktivitet ditor komfort pėr punė dhe jetė .
Librin mund ta gjeni pranė librarive BARNES & NOBLE nė zonėn tuaj dhe librarive BORDERS dhe Andersons, apo duke i telefonuar vet autorit nė tel. (630) 858-9619. Duke lexuar Abetaren e Trajtimit Klinik tė Hipertensionit Arterial mėsoni se si mund tė mbani vehten tuaj larg kėtij shqetėsimi serioz pėr shėndetin dhe pakėsimin e efekteve tė dėmshme tė tij nė trupin tuaj.
Me punė tė tilla tė mirėfillta shkencore, Minella sjell ushqimin mė gjallėrues nga shkenca botėrore, ai shtron tavolinat shqiptare pėr tė jetuar mė gjatė ēdoshqiptar. Ky libėr kaq i nevojshėm pėr njeriun duke u bėrė i ditur edhe nė Iliria, iu jep mundėsinė tė gjithėve, edhe atyre qė s'pėrdorin kompjuterin, qė tė kenė nė duart e tyre kėtė material interesant dhe tė vlefshėm pėr shėndetin e tyre. Brezi ynė duke jetuar nėn thundrėn e diktaturės mė tė egėr, ėshtė i stresuar dhe streset i hapin rrugėn rritjes sė tensionit arterial me pasoja tė rrezikėshme pėr trupin. Nė qoftė se Abetarja e shkollės ėshtė fillesa e pafund e dijes Abetarja e Dr.Minellės zbulon rrugėt e sigurta nga duhet tė shkojmė pėr tė jetuar mirė e gjatė.
Njė dallgė gėzimi ma ngriti gjakun gjer nė sy kur pashė redaktorin e Abetares, Z.Mėrgim Korēa, ky autoritet, pinjoll i njėrės nga familjet mė nė zė nė historinė tonė. Gjithė pėrpjekjet e asaj familje, nė breza, pėr liri, kulturė e demokraci, ju shpėrblyen ashtu si dinte tė shpėrblente diktatori gjithė pishtarėt e lirisė.
Hermesnews©AllRightsReserved
Ēdo riprodhim i paautorizuar ndėshkohet sipas ligjeve nė fuqi.


Dėrgo me email
Stampo artikullin
Artikulli ėshtė lexuar 93 here