6/17/2012 8:46:49 AM

Si financohet Bashkimi Europian ?

dr. Erjona Canaj

TIRANE - Kohët e fundit çështja e financimit të Bashkimit Europian po ngjall interes për shkak të krizës financiare dhe ekonomike që duket se po shkakton efektin domino në disa Shtete Anëtare. Ndaj duket interesante sot përcaktimi i mënyrës së financimit të Bashkimit Europian si dhe nga vijnë burimet financiare të tij. Aktualisht, Bashkimi Europian i siguron vetes mjetet e nevojshme për arritjen e objektivave të tij si dhe realizimin e politikave të tij. Ky sistem, i cili ka hyrë zyrtarisht në fuqi më 1 janar të vitit 1971, por që është bërë plotësisht operativ vetëm që nga viti 1979, përputhet: me krijimin e tarifës doganore të përbashkët (dhënia e të ardhurave të taksave doganore Komunitetit eviton që disa nga Shtetet anëtare të gëzojnë pozicion të privilegjuar); me një pjesëmarrje më të madhe të Parlamentit Europian në procedurën e miratimit të bilancit.

Sistemi aktual sanksionon parimin e autonomisë financiare, duke qenë se Bashkimi Europian, në ndryshim nga organizatat e tjera ndërkombëtare, nuk varet nga kontributet e Shteteve anëtare, por disponon financa autonome. Autonomia financiare paraqet dy aspekte: me të drejtën e BE-së për të disponuar burime të vetat (parimi i autonomisë së financimit); me të drejtën për të rregulluar të ardhurat vjetore për të financuar tërësisht bilancin e tij (parimi i autonomisë së bilancit). Qëllimi i këtij sistemi qëndron në bërjen e Komunitetit autonom nga kontributet e derdhura nga Shtetet anëtare, në ndryshim nga sa ndodhte më parë. Në të shkuarën është përdorur sistemi tipik i financimit të organizatave ndërkombëtare: secili prej shteteve derdhte një kontribut, i cili, në përqindje, konsideronte disa faktorë, aftësia kontribuuese, avantazhi i përfituar nga pjesëmarrja në komunitete dhe pesha politike. Kuadri i përgjithshëm i burimeve financiare në dispozicion të komuniteteve përditësohet periodikisht, në fillim me një shpeshtësi pesëvjeçare dhe më pas për një periudhë prej shtatë vjetësh.

Aktualisht përbëjnë burime vetjake të Komunitetit:
- të ardhurat e marra nga importi i prodhimeve bujqësore, domethënë të gjitha të ardhurat, shtesat, importet shtesë ose kompensuese, importet ose elementet shtesë dhe të drejta të tjera nga institucionet komunitare mbi shkëmbimet me shtetet që nuk janë anëtare, në kuadrin e politikës bujqësore të përbashkët, si edhe kontribuesit dhe të drejta të tjera të parashikuara në kuadrin e organizimit të përbashkët të tregjeve në sektorin e sheqerit;
- taksat doganore ose ato të tarifës doganore të përbashkët dhe të drejta të tjera të vendosura nga Komuniteti mbi shkëmbimet me shtetet jo anëtare;
- të ardhurat nga Taksa mbi Vlerën e Shtuar (TVSH) të marra nëpërmjet zbatimit të një takse vjetore prej 0,30;
- burimi i fundit, i krijuar me Marrëveshjen ndërinstitucionale mbi disiplinën e bilancit dhe përmirësimin e procedurës së bilancit të vitit 1988, ka karakter plotësues dhe përbëhet nga kontributet e derdhura nga Shtetet anëtare në hipotezën në të cilën burimet e mëparshme nuk do të jenë të mjaftueshme për të garantuar mbulimin e bilancit komunitar. Këto kontribute llogariten në përqindje mbi produktin e brendshëm bruto të secilit prej Shteteve anëtare (në fakt flitet, në lidhje me këtë për burimin “GDP”), nëpërmjet zbatimit të një kuote që për periudhën e viteve 2007-2013 është vendosur të jetë 1,24%.

Pohimi se Komuniteti financohet nëpërmjet burimeve vetjake nuk nënkupton se mbledhja e taksave dhe e të ardhurave të tjera duhet t’i besohet institucioneve komunitare: ajo mbetet prerogativë e Shteteve anëtare, të cilat parashikojnë të derdhin shumat e përfituara nga Komuniteti, duke marrë një rimbursim në titullin e shpenzimeve prej 25%.


* Autorja është Pedagoge në Faultetin Juridik Universiteti Europian i Tiranës. Artikuj të tjerë të autores: (Mos )Qartësia mbi ndarjen e kompetencave të BE-së Bashkimi familjar brenda BE-së Zgjedhja e Presidenti do të bllokojë vizat Shqipërinë Shqipëria në Presidencën e KiEsë Rregulla te reja ne BE per roaming Problemet e shqiptarëve në Schengen Ekspulsi dhe vendet Schengen Ndryshojnë rregullat Schengen

HermesNews - © 2012

Dërgo me email | Stampo artikullin | Artikulli është lexuar 208 here