1/19/2011 9:20:36 AM

Komunikimi, sfida europiane e shqiptarëve

Nga Isidor KOTI

TIRANË (HermesNews) Ne, që pretendojmë të jemi anëtarët më të rinj të Europës së Bashkuar, nuk kemi arsye të veprojmë si njeriu i parë i shpellës që nxori murmuritjen e hershme të mospëlqimit kur ndodhej në një ambjent të panjohur.

E megjithatë, edhe nëse përsëritet ndonjëherë rëndom dhe “pa dashje” kjo ulërimë, do të ishte e falshme dhe një hap serioz drejt komunikimit me botën përreth, një hapësirë e cila na është mohuar prej shumë arsyesh, që gjithësesi tani vlen të futet në arkivat e historisë dhe vetëm kaq.

Dalëngadalë shkëmbimi i mendimeve dhe emocioneve përmes mjeteve të reja të teknologjisë po shërben si urë lidhëse e shqiptarëve në shoqërinë bashkëkohore, prandaj duke qenë se jemi duke u bërë pjesë jo vetëm gjeografike, por edhe faktike e kontinentit të vjetër, vlen të diskutohet sesi kultura jonë e izoluar e komunikimit të integrohet dhe të eci paralelisht në shinat e “trenit të përparimit” për të cilin kemi më shumë se dy dekada që luftojmë ta arrijmë.

Komunikimi i shqiptarëve është përshkruar i vrazhdë, hermetik dhe kjo jo pa shkak, sepse ka lindur në një terren të vështirë, në një shoqëri të kompleksuar nga prapambetja dhe mangësitë. Mënyra jonë e të folurit është përcaktuar e rëndomtë midis një individi ose grupi dhe një tjetri, sepse ka në formë dhe përmbajtje konflikt, dhunë, agresion deri në përdorimin e mjeteve të forta për zgjidhjen e X çështjeje.

Kjo ka ardhur sepse nuk është përdorur si duhet Logos-i, që do të thotë logjika për të bindur dikë tjetër me argumentet e tua. Imponimi i mendimeve pa të dhëna, numra, fakte jo vetëm që e ka bërë komunikatorin shqiptar të bëjë folësin në mjegull, por edhe e ka shfaqur atë si ekspert në çështjen e tij, bashkë me sigurinë e pathyeshme të bindjes se kështu është dhe pikë.

Shpesh komunikimi i shqiptarëve është quajtur çështje personaliteti me pretekstin: “e rëndësishme është dukja jonë te tjetri”. Por nuk është vetëm kjo arsyeja, ajo pikë së pari duhet gjendur te vetja dhe te mjedisi përrreth. Për shembull, përdorimi i gjuhës me etikë ose anasjelltas e ka zanafillën në edukatën që i ka dhënë ambjenti rrethues individit që e përdor këtë mënyrë të foluri.

Personalisht mendoj se në vend të arsyetimit ne shqiptarët përdorim më shumë patosin, pra gjuhën emocionale, tek e cila shpresojmë të gjejmë një mjet të fuqishëm për ndryshim të madh në favorin tonë. Është mjaft e vështirë të gjesh konsesus kur njerëzit janë të lidhur me emocionet e tyre, sepse këto emocione janë përvoja që mund të sjellin empati ose simpati midis folësve. Kjo duket qartë në komunikimin e ndërvarur dhe të pavarur. Për shembull, prindi me fëmijën komunikon në të shumtën e rasteve emocionalisht, gjë që shprehet edhe në momentin kur fëmija rritet dhe nuk varet më prej tyre.

Në këtë analizë, së pari mendoj se vlen të hapet një debat publik për komunikimin publik, sepse ka mundësi të kontribuojë në njëfarë mase në stabilizimin e disa parametrave etikë, që janë kusht i domosdoshëm i kulturës europiane. Besoj se këtë komunikim etik nuk e kanë në dorë vetëm specialistët e fushës apo ligjvënësit, por Shkolla dhe Media, të cilat janë më pranë publikut se çdo faktor tjetër social.

Nuk mendoj se duhet medoemos të kopjohet një model nga eksperienca e shteteve të tjera të përparuara, sepse ekziston edhe rrisku i plagjiaturës dhe mospërshtatjes në sjellje me të. Një rol të rëndësishëm në këtë rast do të luante konteksti kulturor që do të diktonte Shkolla dhe Media për ta orientuar çdo brez drejt “vetëdijes së brendshme”.

Për shembull, përdorimi më i shpeshtë i fjalëve “faleminderit, të lutem, më fal”, nuk do të ishte vetëm një shprehje e sinqertë e mirënjohjes, por edhe një përbrendësim i sjelljes që reflekton një formë të emancipimit. Së dyti, duhen ushtruar masa të ashpra ndaj ligjërimit fyes, duke aktivizuar mjete etike ndëshkimi ndaj përdoruesve në vendet publike.

Dhe së treti dhe më e rëndësishmja është përpjekja personale e çdo shqiptari për të parë “përtej gardhit të tij”, duke e respektuar ambjentin përreth. Moskonsiderimi i ambjentit si pjesë e jetës sonë dhe dëmtimi me qëllim i tij, është komunikimi më i keq i mundshëm. Kjo gjë nuk ndodh aspak sa herë që këta komunikatorë hileqarë shkojnë jashtë shtetit dhe e respektojnë komunikimin me ambjentin rrethues, mbase nga frika ose nga dëshira për t’u përshtatur shpejt.

Por problemi kryesor dhe më i madh për ne shqiptarët është komunikimi manipulator, i cili jo vetëm na paraprin, por edhe na identifikon. Përdorimi i gjuhës së zakonshme të njerëzve të thjesht dhe mungesa e kulturës për të kapur shpejt risinë sidomos të mosha e dytë dhe e tretë, iu jep mundësinë përfaqësuesve të tyre të përdorin artin e komunikimit abstrakt që në thelb është manipulator, sepse përballë çdo të vërtete interpretimi bëhet i kundërt me realitetin (le të kujtojmë këtu rastin e fundit të videos Meta-Prifti, e cila është e mbështjellë nga misteri i dyshimit nëse është një bisedë e vërtetë ose e trukuar).

Sigurisht, komunikimi abstrakt iu jep njerëzve mundësinë për të debatuar, por jo për të kuptuar plotësisht të vërtetën. Kjo situatë vjen edhe sepse stili, shpërndarja, rregullimi dhe kujtesa në komunikim ka qenë e diktuar dhe do të vazhdojë të jetë e tillë për aq kohë sa vendi do të jetë i hapur, por me një shoqëri të mbyllur brenda kornizave të marrëdhënieve të ngurtësuara dhe të paragjykuara. Na ndiqni dhe në Twitter Lajmet e Hermesnews dhe në Facebook. Link i sponsorizuar/ Joel, evolucioni i kozmetikës Karriera e nje avokati/ Studio Legale Hamitaj, me zyra ne Tirane, Rome, Barcelone

HermesNews - ©2011

Dërgo me email | Stampo artikullin | Artikulli është lexuar 460 here