6/24/2010 3:42:37 PM

Debate televizive apo teatër kukullash?

Nuk është fare e rastësishme që publiku tërhiqet nga lëvizjet e debatit më shumë sesa nga përmbajtja e tij, më shumë akoma për sherrin mes pjesëmarrësve.

TIRANË - Një gazetar kroat, kur ishte korrespondent në Japoni, pyeti përfaqësuesin e gazetës “Asa(s)hi Shimbun”, e cila para 20 vjetësh kishte tirazh prej 12 milion kopjesh (rekord botëror), se cili ishte “çelësi” i atij suksesi? Ai kishte marrë këtë përgjigje: “Ne informojmë, sa më shkurt, aq më mirë, e nuk iu shesim mend lexuesve. Jemi ndërmjetësues (medium) midis proceseve shoqërore dhe lexuesve, e jo “prodhues” të sensacioneve me çdo kusht”.



Nga Isidor KOTI
25 Qershor 2010

Për fat të keq, te ne, ashtu si edhe në shumicën e shoqërive më pak të zhvilluara, jo vetëm që jemi larg standardeve të tilla të gazetarisë, por shpeshherë në vend të standarteve që kërkon publiku, aplikojmë orientimet dhe tekat e politikave të pronarëve që zotërojnë mjetet e informimit. Kjo situatë nuk sjell asgjë të dobishme, përkundrazi keqpërdorime, madje edhe manipulimin e opinionit publik, duke e ç’orientuar atë.

Një format mediatik mjaft i aplikuar në kohën tonë është ai i debateve televizive, sepse kushton relativisht pak dhe tërheq shumë shikues. Debati televiziv ka për qëllim të ndriçojë anë të ndryshme të një çështjeje aktuale ose historike. Sa më i mprehtë bëhet ky problem, debati kthehet në një mishërim të lirisë së fjalës dhe qasjes ndaj së vërtetës.

Pikërisht këto veçori të debatit mund t'i kuptojmë vetëm nga argumentet, faktet dhe ballafaqimet e mendimeve, dhe jo debatet e tipit “reality show” që shfaqin pjesa dërrmuese e televizioneve tona.

Them reality-show, sepse të njëjtat personazhe i shikon të shëtisin në televizione të ndryshme, duke marrë përsipër të trupëzojnë pluralizmin politik dhe kulturor në Shqipëri. Por natyrisht shumë zëra të heshtur dhe të panjohur, përbëjnë domethënien e këtij pluralizmi, përmes integritetit dhe kontributit të tyre fisnik.

Ata nuk duken sepse debatet janë monopolizuar nga të njëjtët debatues, të cilët i përgjigjen nevojës së kanaleve televizive për ta mbajtur publikun të lidhur pas ekranit.







Nuk është fare e rastësishme që publiku tërhiqet nga lëvizjet e debatit më shumë sesa nga përmbajtja e tij, më shumë akoma për sherrin mes pjesëmarrësve. Sigurisht, këto sherre e kanë gjithnjë publikun të garantuar. Analistë, ekspertë ose tipa pikantë janë vetvetiu simpatikë janë të zgjedhurit, sepse dinë të flasin bukur ose kanë veti fizike që i bëjnë adapt për formatin e debatit.

Publiku shqiptar është i përndjekur nga përsëritja e këtyre personazheve, të cilët nuk kanë çfarë të thonë më shumë dhe nisin të debatojnë me njëri-tjetrin njësoj si anëtarët e një forumi në internet, duke e kthyer debatin televiziv në një skenë konflikti, humori, etj.

Këta mbikëqyrës të opinionit publik e kanë kuptuar mirë se mass mediat, veçanërisht ato që mbështeten në vizualitetin, kanë edukuar dhe përftuar një lloj publiku, i cili kërkon të identifikohet me imazhe dhe simbole, jo me ide të artikuluara, programe dhe vizione.

Në këtë rrjedhshmëri të zhvillimit të debatit, nuk do jetë e largët koha kur shqiptarët do të gjejnë një vend tjetër më të përshtatshëm për të shtjelluar mendimin; dhe veçanërisht për të shtjelluar mendimin nëpërmjet dialogut dhe ballafaqimit me mendimin e tjetrit.

Këtë duhet ta kuptojnë më së pari moderatorët e këtyre debateve, pronarët e tyre, të cilët do ta kuptojnë që një ditë me diell, ekrani i tyre do t’i ngjajë një kioske pa vitrinë.

Ata që besojnë në ligjërimin publik, e dinë shumë mirë se ai shqiptar ka ende nevojë të ngutshme për përmbajtje dhe jo për “fishekzjarre” pa interes publik. Personalisht mendoj se shumë shpejt tek ne duhet të aplikohet formati i sugjeruar nga sociologu frëng, Pierre Bourdieu, i cili flet për “fast thinking” (anglisht: "të menduarit e shpejtë"), duke iu referuar edhe dukurisë kulturore të fast food, ose të ashtuquajturit makdonaldizim të komunikimit publik. Në këtë dukuri duhet të përfshihen të gjithë aktorët e rëndësishëm të shoqërisë, veçanërisht “të harruarit”.

Debatuesit që kemi shenjestruar në këtë artikull hiqen si të zhveshur nga interesat partiake ose të biznesit, duke predikuar gjoja realizmin…por në ligjërimin e tyre kjo është metoda më artificiale, sepse vetëm kështu maskojnë vetveten.

Për tu bërë sa më interesantë dhe për të fituar kredite te publiku, ata e mbushin kohën me fjalosje, duke bërë rolin e zhurmuesit dhe jo pak herë lajnë hesapet e tyre ose të porositësve.

Ata e dinë mirë efektin e medias tek publiku, por harrojnë natyrën e çështjeve të debatuara, të cilat dihet se përzgjidhen në mënyrë që t'u përgjigjen nevojave.

Por ajo çfarë ndodh në studio midis të ftuarve, me kalimin e kohës dhe falë efektit të përsëritjes ata po shndërrohen vetë në elementë të debatit, duke e kthyer çdo debat nga një teatër idesh në një teatër kukullash.

HermesNews - ©2010

Dërgo me email | Stampo artikullin | Artikulli është lexuar 405 here