Video

Nga Doriana Metollari
drejtor@hermesnews.org
18 Mars 2010
HermesNews - ©2010

GJENEVE (ZVICER) - Kur Tedi Papavrami mori në dorë violinën e parë ishte vetëm katër vjeç. Në atë moshë ndjeu vetëm shkëndijat fillestare të muzikës, pasi u deshën vite me shumë punë, vullnet dhe sakrifica për ta kuptuar magjinë e saj të vërtetë. Erdhi një ditë dhe ky kuriozitet i ëmbël që ngjalli veprat e autorëve më të zë të botës, u bë pjesë e pandarë e jetës së një artisti të madh që ende sot interpreton nëpër skenat më të mëdha të botës. Tedi Papavrami, për herë të parë doli përpara publikut kur ishte 8 vjeç, ndërsa Paganinin e luajti në moshën 11 vjeç. Qeveria franceze në vitin 1982 i ofroi një bursë studimi në Conservatoire National Superieur de Musique në Paris dhe kjo do t’i hapte rrugën drejt një suksesi të merituar në botë.

Papavrami apo Paganini? / Nuk është e rrallë të lexosh nëpër gazeta të huaja tituj të tillë si Papavrami apo Paganini?: këtë të fundit ai e quan mikun më të mirë të fëmijërisë, por jo ‘ai që i intereson më shumë’ megjithëse ende e luan shpesh.

Jo vetëm me violininën/ Tedi Papavrami, nuk është vetëm violinist. Megjithëse jeta e tij artistike është e mbushur me çmime te para dhe duartrokitje të gjata, karriera nuk njeh vetëm muzikën. Ai është i pasionuar dhe pas përkthimeve dhe aktrimit. Ka interpretuar në filmin Kronikë provinciale (2009) ku luan rolin e një te riu qe lufton kundër mentaliteteve të kohës së bashku me të dashurën e tij, apo në filmin “Les Liaisons dangereuses”, (Lidhje të rrezikshme)ku interpreton në krah të aktores së njohur si Catherinë Deneuve. Këtu Papavrami shfaqet si një djalë idealist. I pamësuar me skenat dhe manipulimet e botes që e rrethonte ai rastësisht bie ne kurthin e një historie që do s’do përfundon me një duel.

Takimi me Kadarenë/ Takimin e parë me Kadarenë Papavrami e pati në moshën 12 vjeçare dhe sot është një ndër personat me të cilin mban kontakte të ngushta (një ndër romanet e tij që përkthyer ne frëngjisht është dhe ‘Darka e gabuar’). Papavrami merret me përkthime që prej 10 vitesh, por me veprat e Kadaresë është lidhur që në fëmijëri. Sot i quan një ‘stërvitje intelektuale’ dhe një pune e cila nuk ka afate.

Jeta larg zhurmave/ Violinisti shqiptari aktualisht jeton në Zvicrën e qetë, larg zhurmës dhe trazirave që kanë pushtuar Francën në jetën e përditshme me qytetet e gjera “..të rrethuara me kilometra periferi të shëmtuar dhe mizerje” dhe ka shumë plane të tjera për të ardhmen, projekte që ai u zbulon më poshtë...

D. Metollari: Publiku ju njeh që në moshën 8 vjeç. Ju çfarë ndjeni kur jeni përballë tij?

T. Papavrami: Varet nga koncerte. Nganjëherë e ndjej veten më mirë se herë të tjera, si çdo njeri. Jam i përqendruar ne atë qe bej dhe muzikën. Nuk mendoj shumë faktin që kam luajtur në skenë që në moshe te vogël. Rendësi ka që të bëj gjëra që unë i gjykoj me vlerë. Ka shumë njerëz pa vlerë të cilët janë të admiruar dhe të suksesshëm ne te gjitha fushat e artit. Opinioni i jashtëm nuk është asgjë...

D. Metollari: Për çfarë e keni fjalën?

T. Papavrami: E kam fjalën që në botë ka shume njerëz të admiruar dhe pa vlerë si dhe të tjerë qe nuk i njeh njeri dhe me shumë vlera. Gjithmonë e më tepër arti po bëhet një produkt që ndërtohet me marketing dhe mund të bësh publikun të entuziazmohet për gjera farë pa interes. Shkurt, suksesi nuk është aspak kriter vlerë.

D. Metollari: Nëse do te zgjidhnit një fjalë për ta përkufizuar rrugën e deritanishme qe keni ndërmarrë me artin, muzikën, cila do të ishte kjo fjalë?

T. Papavrami: Vazhdimësi.

D. Metollari: Ka ndonjë lidhje të veçantë ndërmjet muzikës - aktrimit dhe Kadaresë? Përse vendoset te përktheni veprat e Kadaresë?

T. Papavrami: Ne te gjitha këto fusha ekziston një lloj përçuesi i krijimtarisë së tjetrit. Me ka interesuar gjithmonë letërsia dhe përkthimi i veprave të Kadaresë në frëngjisht është një pasurim dhe një stërvitje intelektuale që më pëlqen.

D. Metollari: Aktualisht jetoni ne Zvicër, pse pikërisht atje?

T. Papavrami: Me pëlqen qetësia e jetës këtu. Franca dhe Parisi në veçanti po kalojnë një periudhë tensionesh të ndryshme që vrazhdësojnë jetën e përditshme. Plus që qytetet e gjera të rrethuar me kilometra periferie të shëmtuar dhe mizerje nuk më pëlqejnë, edhe kur qendrat e tyre janë të bukura.

D. Metollari: 11 vjeç në skenë me Paganinin. Të duket si titulli i një romani ku në qendër është një violinist që një ditë do te behet një emër i njohur.. Që prej asaj dite çfarë ka ndryshuar në lidhjen që ke patur me Paganinin?

T. Papavrami: Paganini më ka sjellë shumë nga ana violinistike por nuk është kompozitori që më intereson më shumë. Nga ana muzikale pikërisht i përshtatet mirë botës së fëmijës. Sigurisht e admiroja më tepër kur isha i vogël edhe pse më pëlqen ende ta luaj.

D. Metollari: A keni menduar ndonjëherë për një autobiografi?

T. Papavrami: Nuk besoj qe do te dija ti jepja interes një autobiografie.

D. Metollari: Çfarë do të ndryshonit nëse do të keni mundësi të ktheheshit pas në jetës tuaj dhe të ndreqnit diçka të lënë përgjysmë.. apo të bërë ndoshta gabim?

T. Papavrami: Asgjë. Do të bëja gabime të tjera sido që të ishte dhe nuk mund të kemi siguri mbi atë që është e mirë apo e keqe për veten.

D. Metollari: Çfarë ju bën të dashuroheni pas diçkaje apo dikujt?

T. Papavrami: Si te gjithë njerëzit fakti që provokon tek ne një ndjenjë që më pëlqen. Por me moshë vrulli me duket se nuk është i njëjti, si çdo gjë që është përsëritur shumë e shumë herë.

D. Metollari: Dmth bëhet monotone?

T. Papavrami: Nuk thashë monotone, por jo kaq rrëmbyese sa kur je 17 vjeç, me kohe ke me pak iluzione si për veten dhe për te tjerët. Te paktën kështu ndodh tek unë. Sidoqoftë me është dukur gjithmonë, me përjashtim të periudhës së fëmijërisë, që dashuria sjell më tepër dhimbje se kënaqësi. Por sigurisht kjo është personale, nuk mund të flas për të tjerët mbi këtë pike.

D. Metollari: Prandaj është më mirë që të përqendroheni më tepër tek muzika, ajo nuk sjell dhimbje...apo jo?

T. Papavrami: Arti, midis të tjerash, të kompenson dhe ngushëllon. Por kjo nuk do të thotë që nuk ka vuajtjet dhe dhimbjet e veta që nuk jane të vogla. Sidoqofte të thuash që bëj muzikë vetëm për këtë arsye do të ishte reduktuese, dhe qoftë nga ana ime, asnjë përgjigje nuk do të ishte e plotë.

D. Metollari: Çfarë ju lëndon me tepër?

T. Papavrami: Fakti që të mos gjykohem në mënyrë objektive për atë qe prodhoj ne fushën time te artit.

D. Metollari: Jeni një emër i njohur ne skenat botërore, te gjithë ju duan.. Ju kë (skenë) doni më tepër?

T. Papavrami: Nuk më duket se ka ligj për këtë. Publiku ndryshon dhe një interpretim i përqendruar e transformon atë. Me pëlqejnë vendet si Gjermania ku ka salla me akustike te mire qe e lejojnë këtë.

D. Metollari: A keni patur momente krize gjate karrierës suaj?

T. Papavrami: Dyshime, përpjekje për te arritur diçka me te mire, po. Krizë në sensin që mos të di a dua të bëj këtë qe bej, jo.

D. Metollari: A keni dyshuar ndonjëherë tek vendimet qe keni marre ne jete?

T. Papavrami: Përpara po, pas, jo.

D. Metollari: Çfarë bëni kur nuk keni dëshirë të merreni me muzike?

T. Papavrami: Sport, lexim, shëtitje në natyrë, luaj me qentë e mij.

D. Metollari: do të na zbuloni ndonjë plane për të ardhmen?

T. Papavrami: Muajin e ardhshëm do të dalë disku i ri që kam regjistruar me orkestrën e Liège ( Belgjike) që i kushtohet kompozitoreve St.Saens, Chausson, Ysaye për shtepinë time botuese Aeon. Ndryshe si gjithmonë koncerte, për shembull në 14 maj në Murcia (Spanje), në 15 Qershor në Friburg (Gjermani) etj.

Hermesnews©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi.

Dërgo me email |

Stampo artikullin |

Artikulli është lexuar 452 here