11/30/2009 5:12:34 PM

Performanca para rritjes

Llogariten më shumë se 100 mijë punonjës në administratën publike, të cilët vjelin me miliona lekë nga buxheti i shtetit dhe në një përllogaritje të thjesht, ata i kanë rrogat më të larta se punonjësit e administratës në Ballkan, ndonëse ne mbajmë vendin e fundit në gadishull sa i pëket nivelit ekonomik.

Nga Isidor Koti
30 Nentor 2009

TIRANË - Qeveria shqiptare miratoi këto ditë rritjen e pagave për vitin e ardhshëm në vazhdën e premtimit elektoral i bërë publik edhe gjatë fushatës zgjedhore të qershorit. Punonjësit e administratës, pensionistët, punonjësit e shëndetësisë dhe arsimtarët do të njohin një rritje te re të ardhurash, duke lënë pa përgjigje një çështje për debat të hapur publik në lidhje me nivelin real të kësaj rritjeje përballë standartit të jetesës, por jo vetëm kaq. Nëse i referohemi standarteve europiane, ekonomistët e dinë shumë mirë se indeksimi i pagave pëcaktohet në raport me inflacionin dhe treguesit e tjerë financiarë të një shteti.

Isidor Koti/ Radiostinët, Drejtor
isidorkoti@hotmail.com
30 Nentor 2009

Megjithëkëtë, le të përqëndrohemi në një hallkë tjetër të këtij zinxhirri kaq të koklavitur. Kësaj problematike i duhet bërë me themel një analizë thelbësore në performancën e rritjes sipas niveleve përkatëse, veçanërisht në administratë ku rezulton se pagat janë fryrë tej mase, aq sa një drejtor ose specialist mund ta marrë pagën të përafërt me presidentin ose kryeministrin, nëse i shton orët jashtë orarit, dietat, udhëtimet e kështu me radhë.

Madje këto “dhurata” bëhen me qëllim, duke mos dhënë asnjë sqarim konkret se ku shkojnë këto lekë, të cilat tek e fundit janë djersa dhe mundi i shqiptarëve, perms taksave. E njëjta gjë ka për të ndodhur me shumë gjasa edhe me shpërblimet e fundvitit, të cilat për ata që robtohen do të jenë vetëm 10.000 lekë, ndërsa për zyrtarët shpërblimet do ta kalojnë një pagë mujore.

Llogariten më shumë se 100 mijë punonjës në administratën publike, të cilët vjelin me miliona lekë nga buxheti i shtetit dhe në një përllogaritje të thjesht, ata i kanë rrogat më të larta se punonjësit e administratës në Ballkan, ndonëse ne mbajmë vendin e fundit në gadishull sa i pëket nivelit ekonomik.

Fatkeqësisht nuk ekziston një transparencë dhe një meritokraci në ndarjen e pagave dhe rritjen e tyre, sipas aftësisë, kualifikimeve apo rezultateve të larta në punë. Kjo ndarje bëhet mbi bazë njohjesh, miqësish, përfitimi të privilegjeve dhe një lloj kleringu që është bërë pjesë e pazareve. Në fakt, ky është edhe thelbi i ndërtimit të sistemit që në mekanizmat e funskionimit të vet prodhon vetiu korrupsion dhe abuzim.

Ka disa tregues të rëndësishëm që e vërtetojnë këtë ekuacion: Së pari, postet administrative fitohen kryesisht mbi baza preferencash politike dhe jo merite, çka nënkupton se boshti i sistemit janë militantët.

Së dyti, ky pozicion ekziston për aq kohë sa partia do të jetë në pushtet.
Së treti, mungesa e transparencës dhe një lloj “auto-censure” ka krijuar frikë dhe mefshtësi në radhët e të shumtëve, të cilët për hir të së vërtetës funksionojnë si mercenarë.

Në një hulli të tillë, prioriteti kryesor i qeverisë duhet të ishte në dy plane. Së pari, një investim serioz në monitorimin dhe menaxhimin e vetvetes, dhe së dyti përvetësimi i elementëve apolitikë, ekspertë dhe profesionistë të fushave përkatëse me kontratë dhe rend pagash sipas rendimentit të punës.

Është e sigurt që shqiptarët do të preferonin të kishin dy lekë më pak në xhepat e tyre, sesa në dy lekë më shumë që do të jepeshin me rritjen e pagave, të shpenzonin pesë të tjera nga taksat, rritja e çmimit të ujit apo energjisë etj.

Fatkeqësisht, të pasurit po pasurohen edhe më shumë dhe të varfërit po varfërohen deri në skamje, duke krijuar shumë pakënaqësi në radhët e punëtorëve, të cilët ndiejnë barrën e rëndimit të jetesës dhe paaftësinë për të paguar taksat e larta dhe çmimet gjithmonë e në rritje.

Akoma më shumë për të ardhur keq është tendenca e atyre që e kuptojnë situatën për të duartrokitur këto politika, të cilat e dëmtojnë shumë sistemin makroekonimik, e mbi të gjitha keqësojnë jetën e qyetarëve, të cilët ankohen çdo ditë e më shumë, duke u kequshqyer me produktet e konsumit dhe duke u fryrë çdo ditë e më shumë me produktet e rëndomta politike.





Hermesnews©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi.

Dërgo me email | Stampo artikullin | Artikulli është lexuar 561 here