9/18/2009 7:08:14 PM

Fitohet apo blihet?

Të gjithë kemi nevojë për dikë të na hapi derën, ama duhet të jemi ne ata që të kalojmë pragun.

TIRANË - Shkrimtari i ndjerë Petro Marko, tregonte se në vitet 20’ të shekullit të kaluar, kur ai kërkonte punë si mësues në Ministrinë e Arsimit, pranonte se vendi i punës duhej blerë në administratën e paaftë e të korruptuar.


Ky nuk është një shembull për të argumentuar në mënyrë sentimentale një fakt të hidhur personal, familjar apo shoqëror, detaj që peshon më shumë se argumenti historik. Shembujt në kohë janë të shumtë.


Isidor Koti/ Radiostinët, Drejtor
isidorkoti@hotmail.com
18 Shtator 2009

Një prej tyre dhe nga më befasuesit, gati 100 vite pas Petro Markos, konkretizohet kur sot shikon nëpër bashkitë kryesore apo dytësore të vendit ose komuna, drejtorë drejtorish dhe nëpunë të tjerë të lartë që mezi dinë të hartojnë një plan pune dhe nuk kanë njohuri as të hapin kompjuterin e zyrës së tyre.

Shpesh ata vijnë nga një e kaluar e errët dhe përmes pushtetit që marrin bllokojnë procesin e zhvillimit dhe përfshirjes të armatës së kualifikuar nëpër vendet e merituara.

Pyetja që rëndom shtrohet herë pas here dhe në dukje shfaqet naive është: Fitohet apo blihet sot një vend pune? Brenda pak minutave, në sistemin më efikas momental të komunikimit “Facebook”, një numër i madh opinionesh shpreheshin se: “Vendi i punës falet…merret me tender…fitohet me lekë…sistemi i marrjes së intervistave është vendim formal, sepse është zgjedhur kohë më parë fituesi, etj.”

Parimisht, dikur thuhej se të jesh i suksesshëm në jetë duhet jo vetëm të jesh i zoti, por edhe të njohësh njerëzit e duhur në kohën e duhur. Dhe nuk është gabim. Të gjithë kemi nevojë për dikë të na hapi derën, ama duhet të jemi ne ata që të kalojmë pragun. Por çështja e mikut është bërë më e sofistikuar, më pragmatike dhe materiale, duke u konvertuar në “peshqeshe” dhe kosto të mirëfilltë financiare. Problemi kryesor është mentaliteti që shoqëron mjedisin në tërësi, i cili ka një prapavije të ngjashme historike, por tanimë është ashpërsuar dhe ka marrë formë hibride e tepër të ndërlikuar.




Nëse po e dëgjon,
do të thotë se funksionon!

Sistemi i farefisnisë dhe i miqësisë është kthyer në një zinxhirr të hekurt dhe shumë të vështirë për tu thyer, duke burgosur keqaz shoqërinë shqiptare. Edhe për të bërë një punë të rëndomtë duhet të gjesh mik ose të investosh “një kafe”.

Ky është më shumë se një sistem i çoroditur, i paskrupullt, i pabesë dhe aspak tolerant ndaj meritokracisë. Shoqërisë sonë i nevojiten modele. Për shembull në shtete të tjera perëndimore miqësia mund të funksionojë në nivelin e rekomandimit, që do të thotë se një përfaqësues i njohur dhe i besuar i shoqërisë, duke e njohur kapacitetin dhe aftësinë e punëkërkuesit rekomandon edhe pozicionin e tij real të punës.

Ndërsa tek ne, shkallët e karrierës nuk përcaktohen mbi bazë aftësie dhe shkollimi, por tendence për t'u gjendur i devotshëm në militantizëm dhe servilizëm. Përgjatë rrjedhës së civilizimit, ne shqiptarët jemi shquar në planin intelektual, gjuhësor, historik dhe etnik, fakte relevante përmes të cilave mund të themi se lidhjet farefisnore dhe miqësore kanë qenë shumë të ngushta.

Janë lidhje të lashta shpirtërore, admirime reciproke, bashkëpërkime, përgjasime e konkordanca, të cilat ne mund t’i integrojmë si vlera europiane të popullit tonë. Ka edhe një problem tjetër. Shpesh ne e konstatojmë dhe përpiqemi ta demaskojmë realitetin duke e kritikuar atë. Në fakt nuk është e rëndësishme vënia pas murit e kësaj dukurie që po parashtrojmë, por dimensioni i prespektivës për ta orientuar në një sistem tjetër filtrimi.






Deri tani, fitimi i punës me kriter aftësinë është i rrallë, ndërsa qëndrueshmëria për ata që janë me fat mbetet gjithmonë në rrezikun e fasadës së bërrylave që shtyjnë pambarimisht njëri-tjetrin. Siç ndodh në një referendum, kur populli vendos për një cikël të ri sistemesh, në kuadrin e kësaj dukurie nevojitet të bëhet një seleksionim themelor i të gjithë administratës sonë, e cila duhet të fitojë së pari pavarësinë politike nga kredot partiake dhe elementët e saj të zgjidhen nga një kastë e diferencuar intelektualësh, të cilët ende po qëndrojnë në hije dhe po vuajnë nga neglizhenca e pushtetit të politikës bizesmene dhe mediatike, që ka rrëmbyer çdo gjë për vete, duke e kthyer në monopol.

Themelet e këtij shteti janë tendosur në armatën e të punësuarve, tek të cilët njohuritë dhe cilësitë njerëzore nuk janë kërkuar, kështu që do të vazhdojë të funksionojë e të ekzistojë edhe pas tyre e pas nesh fenomeni i fitimit të punës me mik ose para. As roli i Kasandrës dhe as i pozitivistit nuk mund ta ndryshojë këtë sistem. Para se të ndërrohen njerëzit, duhet të ndryshojnë “mbretëritë”.



Hermesnews©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi.

Dërgo me email | Stampo artikullin | Artikulli është lexuar 586 here