8/27/2009 5:47:40 PM

Neritan Licaj: 'Aktorët e rinj nuk kanë hapesirë dhe ky është krim'

Në një intervistë të fundit që dha për programin 'Mëngjes me Stinët' aktori Neritan Licaj rrëfen disa te pathëna për publikun shqiptar...'Njerëzit ne rruge ende me thërrasin ‘Genti’.

Intervistoi Elsa Ymeri
Radiostinet/ Kryeredaktore
27 Gusht 2009

A keni impenjime pune momentalisht, meqë është dhe periudhe pauze?

Për momentin jemi me leje te zakonshme ne shtator rifillon puna. Për te informuar dhe publikun desha te bej me dije faktin qe Ministria e Kulturës lancon një grant te Teatrit Kombëtar i cili organizon një festival regjisoresh te rinj te sapodale nga shkolla dhe bën pese ose gjashte produksione teatrale. Data caktohet gjithmonë nga teatri kombëtar. Jam pjesëmarrës ne një nga këto projekte te regjisoreve te rinj sepse kane te drejte te marrin dhe aktore me përvojë përveç atyre te rinj dhe rifillojmë ne shtator.

A mund të më thoni si u bëtë pjesë e botës së artit? Dy fjalë.. si nisi lidhja dhe cilat janë fillesat tuaja ne kinematografi?

Fillesa ka qene goxha e hershme qe ne shkolle te mesme sepse unë kam mbaruar Liceun Artistik për skulpture monumentale, mirëpo me kalimin e kohës kuptova se nuk isha i afte për skulpture. Me pëlqente dhe me pëlqen jashtëzakonisht shume arti figurativ edhe sot e kësaj dite, piktura skulptura instalacioni, te gjitha llojet e artit figurativ janë jashtëzakonisht te bukura. Problemi me mua ishte se nuk isha i afte ne skulpture dhe kjo me detyroi te kthehesha drejt një pasioni qe e kane gjithë te rinjtë dhe qe ka qene i hershem tek unë qe ishte filmi duke mos përjashtuar teatrin. Kam frekuentuar qe i vogël teatrin dhe ishte shume atraktive për mua si zhanër artistik dhe meqenëse unë isha brenda asaj rruge te artit, mbeta brenda artit skenik. Konkurrova dhe bëra shkollën. Arti skenik është shume i bukur,filmi gjithashtu. Ne kompleks aktrimi është një art i mrekullueshëm.







Diçka qe ju ka mbetur mendje nga periudha e studimeve, diçka qe do te veçonit?

Një detaj është qe shkolla me shkoi pak gjate 7 vjet (qesh). Ky fakt jo sepse unë isha student i dobët absolutisht jo, unë kam qene student goxha i mire këtë e them me krenari nuk e them me mburrje, por kjo zgjatje ka ardhur pasi i tille ka qene sistemi. Ka qene viti 1988 kur unë kam hyre ne shkolle dhe atë vit njeri nga pjesëtaret e familjes time u arratis dhe mua mu ndërpre shkolla. Me pas me ardhjen e demokracisë rifillova serish studimet por mu desh ti nënshtrohesha një tjetër ndërprerje pasi u largova ne Itali, me deshiren për diçka ndryshe si çdo i ri shqiptar ne atë kohe qe me shume se dëshirë e kishte dhe nevoje largimin. Dhe pikërisht për këto ndërprerje e kam mbaruar shkollën 24 vjeç. Ndërsa për sa u përket episodeve te bukura nga shkolla ka jashtëzakonisht shume dhe do te na duhet te qëndrojmë dite te tera për te rrefyer.

Për nje student te kinematografisë mbarimi i studimeve është një moment qe e çon drejt një tjetër eksperience te bukur dhe e emocionuese qe janë rolet. Ju si do ta konsideronit këtë moment?

Për çdo artist dhe për çdo lloj tjetër profesioni, aplikimi i fushës se ekspertizës nuk është i menjëhershëm. Edhe një student i sapo diplomuar nuk del nga akademia me një rol ne dore edhe pse gjithkush do ta donte.
Është për faktin se shkolla nuk te Ben artist, artist te bën kujdesi. Shkolla është një lloj abetare-je te mëson,te kultivon. Pasioni, talenti, investimi yt dhe ai i pedagogeve mbi ty janë disa elemente qe te ojne suksesshëm drejt një roli dhe nuk është e thënë tek një i tille “furishëm”. Do te veçoja faktin qe periudha post-diplomim është një “dere” qe e udhëheq artistin e ri drejt roleve dhe një moment qe finalizon përpjekjet dhe investimin akademik.

Cili ka qene roli juaj i pare dhe a mund te na i përshkruani emocionet e tij?

Roli i pare ne film ka qene ne periudhën kur unë isha akoma student, ne filmin “Kolonel Bunker” me regjisorin dhe njëkohësisht mikun tim Kujtim Cashku. Kisha një rol fare te vogël episodik, siç fillojnë te gjithë te rinjtë me role te vogla por e kujtoj me nostalgji, roli i pare është emocioni i pare është njësoj sikur mëson shkronjën e pare te alfabetit.
Ndërsa rol te pare ne teatër do te veçoj një shfaqje qe pati jehone ne Shqipëri dhe ka qene dhe puna ime e diplomës “Viktimat e Detyrës” me regjisorin, ish pedagogun dhe mikun tim Arben Kumbaro.
Ishte një shfaqje qe pati impakt dhe jehone dhe unë e veçova sepse ishte dhe puna e diplomës.

Si do ta përshkruanit eksperiencën e aktorit ne sheshin e xhirimit.. e lodhshme.. tjetër?

Nuk mendoj se ka art te lehte, arti është i lodhshëm por shume i bukur. Xhirimi është i lodhshëm fizikisht sepse ti je i detyruar te xhirosh jashtë, natën me ore pa ore ne te ftohte ne te nxehte. Dhe pikërisht për këtë lodhje aktori ne bote paguhet jashtëzakonisht. Është edhe lodhje emocionale, kërkon përqendrim ka edhe shume elemente qe e bëjnë te lodhshëm por pikërisht aty qëndron dhe bukuria e aktrimit ne film.
Filmi është një nga zhanret me te bukura dhe jo me kot është një nga artet qe ndiqet me shume nga njerëzit.

Duke marre spunto nga pjesa e emocionit qe ju përmendet, me lind një pyetje. A ka qene për ju emocionalisht e vështire te arrini një rol?

Po sigurisht momente te tilla ka, nuk diskutohet. Ne momentin qe anën emocionale te duhet ta përçosh patjetër tek publiku, por ti emocionalisht je i ngopur dhe nuk ia arrin, ndodh dhe kjo. Por aktoret përdorin dhe teknika qe ne gjuhen emocionale i quajnë”kujtese e emocionale”. Aktoret ne përgjithësi kujtojnë një moment emocional te forte dramatik te jetës se tyre, i cili i mbush emocionalisht dhe i bën te derdhin dhe lot. Ka aktore qe e bëjnë ka edhe te tjerë qe nuk e arrijnë dot. Kjo varet është shume personale ka te beje me faktin se sa i ngrohte emocionalisht është aktori, ka aktore racionale, kjo është relative.

Nëse krahasojmë filmin me teatrin ke do te zgjidhnit nga te dyja?

Absolutisht nuk mund te bej ndarje dhe nuk besoj se ka aktor ne bote qe te thotë se filmi është me i bukur se teatri dhe anasjelltas. Unë mund te them ke pëlqej me shume por nuk mundte them kush është me i bukur. Te dy janë zhanre te mrekullueshëm. Aktoret neper bote preferojnë teatrin sepse te gjithë fillesat i kane aty, bazat i vene ne teatër dhe gjate krijimtarisë se tyre here pas here i kthehen teatrit.

Psh. Aktore si Robert De Niro, Al Pacino, Dustin Hofman, te gjithë luajnë ne teatër bazën e kane aty, vijnë nga teatri luajnë ne film dhe shpeshherë i kthehen teatrit. Emocioni ne teatër është live dhe e bukura është se ti e ndjen pjesëmarrjen e publikut, i ndjen emocionin. Peshperimin, ndjen gjithçka aktori ndjen ne skene qe spektatori percon energji duke ndjekur me sy dhe kjo energji vjen tek ti si aktor.

A e pengon kjo lloj pjesëmarrjeje e publikut aktorin ne punën e tij?

Mua personalisht jo, këto emocione me kane ndikuar pozitivisht ka aktore qe i ndikojnë keq, i bllokojnë. Mua nuk me shpërqendron reagimi i spektatorit, madje do thoja me karikon, per te dhënë me te mirën time për atë rol.

Do te ndalem tani tek nje detaj i vogël por shume i rendesishem për nje film, kolona zanore..

Kolona zanore është shume e rëndësishme. Prandaj filmi është një nga zhanret me te bukura sepse është sinteze e shume arteve. Muzika është një nga artet me te vjetra dhe me te bukura te botes prandaj dhe është jashtëzakonisht e rëndësishme ne film.
Për te vene ne dukje këtë rendësi mjafton te përmendim faktin qe jepet një çmim Oskar për kompozitorin e filmit. Është një nga Oskar-et me te rendesishem dhe gjithmonë e kane marre grupe dhe kompozitore te mëdhenj.

Perveçse aktor ju keni pasur eksperience edhe si lektor. Si ka qene për ju eksperienca e te qenit pedagog?

E mrekullueshme, eksperienca e mësimdhënies është jashtëzakonisht e bukur. Ne artin skenik pedagogu dhe studenti janë një, nuk mund te punojnë dot te ndare. Te dy palët përfitojnë shume nga njeri-tjetri.

Si e shihni brezin e ri te studenteve,qofte edhe duke e krahasuar edhe me brezin tuaj. Cili është niveli i përkushtimit?

Për mendimin tim akademia ka filluar te marre formën e saj te plote, një shkolle qe përçon një tradite te mire artistike. Ka studente te përkushtuar dhe dalin vërtet elemente te mire nga shkolla. Ne fakt nuk me pëlqen te jem kategorik, përsa i përket përkushtimit te dy brezave. E urrej logjiken përjashtuese, qe brezi im ka qene me i mire, secili brez ka te veçanen e tij.

Cili është reagimi qe ju si aktor merrni nga publiku?

Unë mendoj se publiku e vlerëson artin. Publiku i do njerëzit e artit sepse ata i dhurojnë kënaqësi, emocion dhe janë figura qe i sheh gjithmonë me dashamirësi.

Sa hapësira i ofrohen momentalisht qofte te rinjve studente apo artisteve te formuar për te patur një rol?

Hapësira nuk u jepen pothuajse fare unë e kam përmendur edhe ne një interviste tjetër për mua është krim. Shteti nuk krijon absolutisht fare hapësira. Dhe është për te ardhur keq pasi një student investon katër vite shkolle, katër vite te jetës për t’u bere artist, dhe kur del nga shkolla atij nuk i jepet minimumi një shans për një rol. Te drejtën e minimumit te një shansi e ka çdo njeri dhe “ti” si shtet nuk bën asgjë për t’i krijuar këtë mundësi atij njeriu qe ka investuar.

Do te doja te ndalesha tek një prej roleve tuaja qe publiku e mban mend shume mire dhe besoj ju e kujtoni me nostalgji. Roli kryesor ne filmin “Unë,Ti dhe Kasandra”

E kujtoj me nostalgji po. U bene 10 vjet qe kur është xhiruar filmi. Ishte dhe një rol kryesor ne një film televiziv nder te paktet ne atë kohe qe mua me beri shume popullor për publikun. Ishte film tronditës për atë periudhe sepse trajtonte një teme sociale shume te forte qe mbetet edhe sot e kësaj dite i tille. Ka qene një bashkëpunim i frytshëm dhe i bukur me stafin realizues dhe një nder rolet e mia qe unë e kam për zemër. Ende me emocionon fakti qe njerëzit ne rruge me thërrasin Genti (me emrin e personazhit).

A mund te me veçoni një prodhim kinematografik shqiptar dhe një te huaj qe pëlqeni shume?

Kjo është pyetje shume e vështire nuk mund te bej veçime sepse ka shume te tille si shqiptare dhe te huaj, realizime te mrekullueshme preferoj shume dhe nuk di ke te përmend e ke jo. Me mire mos me vër ne pozite.

A ka pasur Neritan Licaj ne karrierën e tij një aktor qe e ka ndjekur si model?

Ne fakt ka shume aktore dhe jo një te cilëve u referohem por sigurisht nuk behet fjale për modele qe duhet ti kopjoj, arti nuk mund te kopjohet sepse aktori është unik por thjesht i jam referuar mënyrës se si aktoret punojnë me teknikat aktoriale, si i arrijnë ato, plastiken etj aplikimi është personal.

Ne çdo profesion ka xhelozi mes kolegesh. Ju e keni provuar këtë ndjesi?

Jo....xheloz nuk do te thoja. Unë e shoh ambicien dhe egoizmin ne art pozitivisht. Nëse një kolegu im bën një pune shume te mire unë mundohem qe te bej një pune dhe me te mire se ajo, por nuk ndihem xheloz për këtë fakt. Ata kolege te mi qe e kane pasur si veti sot janë shkatërruar sepse nuk i ka lënë xhelozia te prodhojnë art.

Një rol ne ëndërr do te ishte.......?

Ka shume......por dihet ëndrra e çdo aktori është “Hamleti”por ky rol është sfida me e madhe qe mund te këtë një aktor. Unë do te doja shume ta luaja por nuk besoj se ka për te ndodhur ndonjëherë edhe për faktin se ne Shqipëri është e pamundur për regjisoret dhe aktoret sepse Shekspiri është i vështirë dhe kërkon shume kushte.

Tani jeni pjese e artit por a ka akoma një pasion “te fjetur” te Neritan Licaj-t?

Ëndrra ime ne sirtar qe e di se do te mbetet e tille është fluturimi. Kam dashur te bëhem pilot, nuk e di pse. Nëse do te isha miliarder do te merrja një anije spaciale do te dilja ne hapësirë dhe do fluturoja.....


Hermesnews©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi.

Dërgo me email | Stampo artikullin | Artikulli është lexuar 801 here