8/27/2009 10:34:43 AM

Shoqëri e shpërqëndruar!

Pasionet politike dhe babëzia ekonomike e biznesit monopolist ka çakorduar jetesën e shqiptarëve në ekstremin e vuajtjeve të panumërta shpirtërore dhe materiale.

TIRANË - Shoqëria shqiptare po përballet me një mori elementësh ndërtues dhe të rrezikshëm që kanë sjellë zhvillim, por edhe dëme serioze e të padëshiruara.

Këto të fundit, ose janë shuar rishtazi, ose kanë sjellë të tjera probleme në zinxhirrin e hallkave specifike e të përgjithshme, duke sjellë një bashkëekzistencë të çuditshme mes të mirës dhe të keqes.

Dhe në këtë përballje ekstremitetesh, shqiptarët e diejnë më shumë se gjithçka tjetër një dukuri të prekshme siç është shpërqëndrimi.

Isidor Koti/
Radiostinët/ Drejtor
isidorkoti@hotmail.com
27 Gusht 2009

Ne jetojmë në kushtet e një sistemi kaotik që fuqizohet reciprokisht nga ritmet e shpejta të ngjarjeve dhe pasiguria që i shoqëron ato. Stimuluesit e këtij shpërqëndrimi e kanë bazën në mungesën e përgatitjes për të kaluar nga një sistem në tjetrin në një kohë të shpejtë dhe paralelisht me zhvillimin e vendeve të tjera të përparuara.






Të përndjekur nga një nivel i ulët kulturor i popullatës që erdhi nga errësira 50 vjeçare e monizmit, papunësia, jetesa e ulët dhe të shoqëruar me institucione demokratike shpesh të pakonsoliduar si rezultat i hendeqeve politike dhe ekonomike në vend, ne rezultojmë një shoqëri e re dhe e hapërdarë mes vullneteve të forta dhe mungesës së shprehjes së tyre.

Në një intervistë dhënë për Zërin e Amerikës në vitin 2004, shkrimtari ynë i njohur Ismail Kadare tregonte se pjesa a pashmangshme është ajo që pak a shumë ka qenë si sëmundje në të gjitha vendet ish-komuniste, kalimi natyrisht nga një rend komunist, përnjëherësh në një rend demokratiko-kapitalist. Kështu që trauma është shumë e madhe.

Janë dy botë krejtësisht të ndryshme. Njëra është botë pa liri, tjetra është me liri, pavarësisht se edhe kjo botë ka problemet e saj, sepse nuk ka botë ideale në këtë jetë.

Kjo është trauma kryesore, domethënë është shumë e vështirë që një popull i tërë: i thjeshti, njerëzit që përbëjnë atë që quhet “elitë”, opinioni publik, etj, të gjitha këto të adaptohen kaq lehtë, të kalojnë si të thuash nga ky univers në një tjetër.

I gjithë ky proces ka sjellë këtë shpërqëndrim. Viktimizimi konkret po ndodh me strukturat sociale, duke nisur nga shtresat e ulta e deri tek ato më të pasurat.

Në përpjekjen për të ulur këtë diskordancë polarizuese, politika, si katalizatori kryesor i zhvillimeve hyn në lojë me petkun e të qenit forcë dominuese, jo vetëm duke komanduar por edhe duke kontrolluar çdo hap të individit.

Nuk bëhet fjalë thjesht për nje censurim të fjalës apo të veprimit, por injektim të ç’rregullimit të sistemit psiko-social që po përjeton pesonaliteti i çdo shqiptari.

Duket se konkluzionet dalin para tezës, e megjithatë nuk mungojnë mjetet e studimit as faktet që argumentojnë të gjithë këtë qëndrim ndoshta befasues dhe kritikues.

Realisht, studimet e fundit të kryera nga specialisti i Universiteti i Michiganit në SHBA, David Meyer, tregojnë se “shumëveprimi në të njëjtën kohë mund të krijojë probleme me mirëfunksionimin e trurit, duke e drejtuar motorrin kryesor në bërjen e gabimeve".

Kjo konkretizohet edhe tek të varfërit, të cilët vuajnë më shumë mungesën e të mirave materiale, por edhe tek të pasurit, të cilët vuajnë thelbin e mirëqënies shpirtërore.

Ndërprerjet dhe shpërqëndrimet ulin mundësinë e kapjes dhe shqyrtimit të ndjeshmërisë, sepse është e pamundur të përqëndrohesh në të njëjtën kohë.

Këtë e ka treguar para pak kohësh neuroshkencëtari Rene Marois, nga Universiteti Vanderbilt në ShBA. Pra në këtë shpejtësi dhe fluiditet të jashtëzakonshëm, shqiptarët gjenden mes dy elementëve: kujdesit ndaj vetvetes dhe ndaj ngjarjeve që e rrethojnë, të cilat prodhojnë realitete.

Shumanshmëria e pakontrolluar dhe e padrejtuar mirë rrezikon të na marrë më shumë kohë se sa ta kursejmë atë. Kjo na ka çuar në gabime dhe në strese. Pra, ky shpërqëndrim na shoqëron nga strese e tensionime, jo siç ndodh në vendet e zhvilluara prej zhvillimeve teknologjike, por nga arsyet politike e ekonomike, e mbi të gjitha të stabilitetit mental.

Nëse jemi duke parë televizor për shembull Kongresin e një partie, e cila na ndërpritet për shkak të një telefonate, ose për shkak se duhet të kthejmë kokën për të parë diçka tjetër rreth nesh, na duhen 15-30 minuta për t‘u ripërqendruar tek ajo që lamë përgjysmë.

Kjo na sjell një lloj ankthi, mërzie ose shqetësimi dhe na bën që të shumëfishojmë numrin e gabimeve në raport me veten dhe të tjerët.

Shembujt e aksidenteve të panumërt që dëgjojmë dita-ditës, të vetëvrasjeve, apo të krimeve brenda familjes vijnë si rezultat i këtij disekuilibri që buron nga shpërqëndrimi.

Dhe le të drejtojmë një pyetje në këtë kontekst: Si mund të përqëndrohemi në gjithë këtë çorbë politike, ekonomike e sociale? Ka një zgjidhje. Nëse vëmendja do të përqendrohet vetëm në drejtimin për shembull të politikës, truri që udhëheq shikimin do të shikojë mirë në kutinë e votimit dhe do t’i japë pushtet atij që ka një program më të mirë.

Edhe nga pikëpamja ekonomike ndodh e njëjta gjë. Nëse do të fokusoheshim vetëm në një biznes ose punën tonë të thjeshtë do të avanconim edhe më shumë jo vetëm profesionalisht, por edhe financiarisht.

E thënë shkurt, ndryshimin e vërtetë e kemi ne të gjithë në dorë jo vetëm për të kaluar traumën e shpërqëndrimit, por edhe për të vënë në punë mirëfilltazi institucionet dhe barrikadën e tyre drejtuese që kalon nga një rotacion në tjetrin.

Shpesh përmasat që marrin problemet subjektivizohen dhe përjetohen si probleme individuale. E megjithatë identifikimi i kushteve të jetës së shqiptarëve ka sjellë shpërqëndrimin e tyre, i cili jo vetëm kërkon kohë për të kaluar, por një periudhë të volitshme për t’u kuruar.




Hermesnews©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi.

Dërgo me email | Stampo artikullin | Artikulli është lexuar 513 here