8/3/2009 3:51:48 PM

Borshi dhe jeta qe behet ne te

Jeta e qytezes turistike ne bregun e Jonit

Laureta Roshi
lauretaroshi@hotmail.com
3 Gusht 2009

BORSH- Drejt Borshit përmes rrugës së Bregut kundron një kartolinë ngjyrash, ku e kaltra e Jonit të përthith deri sa makina ndalet në Urën e Borshit dhe merr kthesën djathtas drejt plazhit të Borshit. Aty, në Bregun e Poshtëm ku mbërrijnë edhe ujërat nga burimet e Fterrës dhe Borshit, që rrëshkasin përgjatë shpateve të gjelbërta dhe derdhen në fushën me ullinjtë shekullorë ku nis edhe vija e bregut. Një vijë plazhi e mbushur më locale e kashtore në bregun me zaje..

Borshi më hotelet e prenotuara e shtëpitë e hapura për turizëm grish dhjetëra bujtës.” Eshtë sezoni më i plotë për numrin e pushuesve dhe kthehen edhe pushuesit e përvitshëm, madje kërkojnë të njëjtat dhoma” tregon Elisabeta Gjoni, një nga pronaret e hotelit buzë detit. Ajo dhe bashkshorti Qendro vendosën të investojnë në hoteleri pas 10 viteve në emigracion, nga ku morën një kulturë shërbimi tjetër, një kulturë ku pushuesi është mbreti për ti shërbyer. Një nga pushuesit e përvitshëm Berti Xhaxho bashkë me të shoqen janë tashmë edhe miq tq banorëve, “këtu qetësohesh, merr fund zhurrma, truri bie paksa në qetësi ..”

Suzana Bogdani ka ardhur nga Italia me bashkshortin dhe dy fëmijët. Ata jetojnë në Mantova por pushimet janë gjithmonë në atdhe, një mundësi thotë ajo që fëmijët të jenë më afër dashurisë së gjyshërve dhe të mos harrojnë vendin. Ajo thotë se pushimet në Borsh kanë qetësinë dhe kthjelltësinë e ujërave, gjithashka e shëndetshme pas një pune të lodhshme. Kur nata bie mbi borsh, qetësia mbulon gjithcka e atëherë nis magjia e dallgëve, të duket se fle mbi to pasi vetëm zhurrma e tyre mbretëron në qetësinë e natës deri në agim.

Një makinë e ngarkuar me caj dhe rigon ndalet afër kafesë së hotelit dhe aroma ndjellëse përhapet nëpër tavolina. Burri dhe gruaja vijnë nga Fterra, një fshat në thellësi përtej kalasë së Borshit. Aliko e Flora Kurupi, burri dhe gruaja tregojnë se këtë vit ka më shumë pushues kjo nga rregullimi i rrugës. Ata rrugëtojnë 40 km për të ardhur e shitur cajin e malit për pushuesit, frutat e stinës fiqtë e kumbullat.. Flora tregon se një jetë duke punuar gëzimi janë fëmijët që shkollohen në Tiranë e ata nga shtëpia i ndihmojnë me të ardhurat nga bletët e bimët e malit.

Borsh-Shkallë e mbetur pa shkallët që i dhanë emër
Katër kilometër pasi ke hyrë në vijën e plazhit ,bregu thyhet nga shkëmbinjtë dhe përroi i Borshit, aty nis lagjja e veriorëve apo e thirrur ndryshe lagjia “Borsh/Shkallë.” Maria Kovaci dhe djali i saj Nikolla me nusen Mira bashkë me nipërit dhe mbesat, banojnë aty prej fillim viteve ’90-te. Banojnë dimër-verë aty buzë detit. Në Borsh/shkallë, në kodrën që ngrihet mbi breg banojnë të ardhurit nga malësia e Mirditës e Pukës, vec ndërtimeve të para, kanë ngritur edhe biznese. Për Marian shtëpia e saj në majën e kodrës është një shtëpi e kërkuar nga pushuesit, dhomat e pastërta e me komoditetin e fundit janë një e ardhur sezonale, por ata që vijnë kërkojnë të kthehen sërish thotë ajo. Në Borsh nuk ka agjensi turistike, pushuesit vijnë me njohje apo në kërkim të së panjohurës, por ai që vjen vështirë se harron të kthehet.

Pak histori
Borshi emrin e lashtë e ka pasur sipas rastit, Oresha, Otorsi, por sinonimi i tij është emri i kalasë së Sopotit që i daton fillimet e saj antike në shek IV p.e.s .Emri antik i qytetit ka qënë Meandria. Plini, gjatë përshkrimit të bregdetit kaon, përmend edhe burimin e Ujit Mbretëror që mendohet të ketë qënë Gurra e Borshit, ashtu sic vazhdon të jetë edhe sot.

E ardhur nga Londra, Kathy Tyler pushon në Borsh prej ditësh. Së bashku me mikun e saj, një gjykatës nga Londra. Për të Borshi është i mrekullueshëm, mali dhe deti janë kaq pranë, qetësia dhe pastërtia e ujërave, dhe njerëzit janë shumë miqësorë.

Në këtë stinë në Borsh ka rreth 1500 pushues, ku të huajt që dominojnë janë anglezë, italianë dhe maqedonas. Ndërsa vendasit vijnë nga Tirana, Berati e Fieri. Të pushosh në Borsh familjarisht është e mundur pasi shtëpitë ofrojnë cmime të përballueshme deri në 20 euro dhoma në natë, ku përfshihen mundësitë e gatimit dhe shezlongjet buzë detit. Hotelet e pakta të prenotuara më parë kanë cmime nga 2.500 deri 5.000 lekë nata. Artikujt në minimarketet e plazhit kanë cmime të njëjta me ato të qytetit si dhe prodhimet e zonës ofrohen nga shitësit ambulantë.

Sipas kryetarit të komunës Lukovë, Vladimir Kumi, janë marrë të gjitha masat për të patur në gjithë vijën e bregdetit të Lukovës kushte të mira për pushuesit. “Bizneset sezonalë që ofrojnë shërbimet janë në standartet e mira, si dhe nga komuna punohet për infrastrukturën e përmirësuar me furnizimin me ujë, pastrimin e përditshëm si dhe mirëmbajtjen e plazheve. Janë 35 biznese të zonës të hapura përgjatë vijës së Borshit, si dhe ndërtimet afër bregut janë me material të lehta, të cmontueshme në mbarim të sezonit ”. Taksa 50 mijë lekë për cdo biznes sezonal është vendosur duke respektuar fluksin e deklaruar të pushuesve.

Në fund të vijës së plazhit, rreth 4 kilometër rrugë e pasfaltuar që mirëmbahet nga një punonjës i komunës, bregu thyhet nga kodra e shkallës për të vijuar më tej me një pjesë të fshehur plazhi mes gjelbërimit dhe ajo e dominuar tani nga ndërtimet e banorëve të rinj, të papërfshira në legalizim. Marta e ka zgjeruar oborrin e lokalit mbi kanalin e Borshit duke shpresuar që rruga që do të lidh Borshin me Bunecin të vonojë dhe ajo të arrijë të nxjerrë fitimin e investimit me të ardhurat e 3 djemve emigrantë në vendin fqinj..Borshiotët pak kanë investuar në pronat e tyre, të ardhurit duken më ambiciozë, rrezikojnë në investime duke besuar në një zyrtarizim të pronave të tyre mbi ligjin 7501.

Gjiret e Borshit, Bunecit, Shpellave, Krorzës, Kakomesë e Qefalit janë të këkruara nga pushuesit si kundër objektet kulturore të zonës që ndërthuren në terrenin kodrinor e malor mbi brigjet e Jonit, duke risjellë paqësisht në jetën e përditshme, gjurmët e historisë shekullore të trazuar të vendit.
Mbrëmja bie mbi brigjet e Jonit dhe në Borsh, muzika në diskot e natës palitet nën zhurrmën e dallgëve që paqëtohen vetëm në agim, kur frymët e njerëzve gjallojnë gëzimin e një tjetër ditë jete.

Hermesnees©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi

Dërgo me email | Stampo artikullin | Artikulli është lexuar 953 here